• Басты
  • Отандық фармацевтика: Дамудың жаңа мүмкіндіктері
6 Қазан, 2020 11:35

Отандық фармацевтика: Дамудың жаңа мүмкіндіктері

Бүгін үкімет отырысында ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Бейбіт Атамқұлов 2020-2025 жылдарға арналған фармацевтикалық және медициналық өнеркәсіпті дамытудың кешенді жоспарымен таныстырды. Сонымен қоса ол еліміздегі фармацевтика саласының дамуы, халықтың дәрі-дәрмекпен қамтылуы жөнінде тоқталып өтті. Толығырақ Strategy2050.kz тілшісінің материалында.

Отандық фармацевтика: Дамудың жаңа мүмкіндіктері

Бүгінде фармацевтика саласында 96 кәсіпорын бар, олардың 33-і дәрі-дәрмек, 41-і медициналық мақсаттағы бұйымдар және 22-сі медициналық жабдық шығарумен айналысады. 5 мыңнан астам адам фармацевтика саласының тұрақты түрде жұмыс істейді.

Қазақстандық фармацевтика саласындағы өндіріс орындары еліміздің төрт облысында, атап айтқанда Алматы мен Шымкент қалаларында, сондай-ақ Алматы мен Қарағанды ​​облыстарында орналасқан. Олар дәрі-дәрмектер мен медициналық мақсаттағы бұйымдардың 75 пайыз өндірісін қамтамасыз етеді.

«Жоғарыда аталған кәсіпорындардың 2019 жылы өндіріс көлемі 18 пайызға өсіп, 92 млрд теңгені құрады, экспорт 59 пайыз АҚШ долларымен 69 пайызға өсті. Осы жылдың 8 айында жоғары сұранысты қамтамасыз ететін отандық кәсіпорындар фармацевтика саласында өндірістің 34,1 пайызын немесе 81,5 млрд теңгеге өсуіне қол жеткізілді», - деді министр.

Фармацевтикалық және медициналық өнеркәсіпті дамытудың кешенді жоспары 

Министрліктің айтуынша, инвестициялар 5,2 пайызға өсіп, 4,1 млрд теңгені құраған. Осы саланы дамыту мақсатында 2020-2025 жылдарға арналған фармацевтикалық және медициналық өнеркәсіпті дамытудың кешенді жоспары жасалған. Жоспар 62 іс-шарадан және 8 бөлімнен тұрады. Осы кешенді жоспардың іс-шараларын жүзеге асыру мүдделі министрліктермен, жергілікті атқарушы органдармен, «Атамекен» ҰКП және салалық қауымдастықтармен бірлесіп жүзеге асырылмақ.

Фармацевтикалық қызметті заңнамалық реттеу отандық өндірушілер мен шетелдік инвесторлар үшін отандық фармацевтикалық нарыққа жеңілдетілген қолжетімділікті, сонымен қоса сатып алудағы жергілікті өнімдердің үлесін ұлғайтуды және сатып алу мерзімдерін қысқартуды көздейді.

«Мәселен, шет елдердің тәжірибесіне негізделген дәрілік заттардың айналымын бөлек реттеу медициналық мақсаттағы бұйымдардың олардың айналымына қойылатын әртүрлі талаптарға байланысты нарыққа жедел енуін қамтамасыз етеді», - деді Атамқұлов.
Отандық өндірушілердің қолданыстағы базасында әлемдік және қазақстандық фармацевтикалық өндірушілердің бірлескен өндірісін жеңілдететін келісімшарттық өндіріс тетігі әзірленеді. Сонымен қатар барлық жергілікті атқарушы органдар үшін жергілікті қамтуға арналған KPI бекітілетін болады. Фармацевтикалық өнімнің бағаларын тіркеу мемлекеттік көрсетілетін қызмет форматына көшіріледі.

Министрліктің мәліметінше, жоғарыда аталған шаралардың барлығына «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекске, сондай-ақ басқа да нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу арқылы қол жеткізілмек.

«ЕАЭО шеңберінде дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдардың айналымы» бөлімі ЕАЭО шеңберінде талаптарды үйлестіруді, экспортты ілгерілету және отандық өнімнің өзіндік құнын төмендету үшін ЕАЭО стандарттарын енгізу қарастырылады.
Осы мақсаттарда дәрілік заттар мен медициналық мақсаттағы бұйымдарды тіркеу және сараптама жүргізу үшін ұлттық режимнен ЕАЭО режиміне көшу, сондай-ақ шикізат пен компоненттерге кедендік әкелу баж салығының ставкаларын төмендету ұсынылады.

«GLP стандарттарына сәйкес келетін қазақстандық зертханаларды дамытудың жеке нормативтік-құқықтық базасын әзірлеу қарастырылған.

Отандық өнімнің бағаның бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін дәрілік заттарды клиникалық сынақтан өткізуге кеткен шығындарды өтеу, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілмеген шикізатты импорттау шығындарын таңбалау және субсидиялау бөлігінде мемлекеттік қолдау шаралары әзірленетін болады», - деді министр.

Фармацевтикалық өнім өндірісін ынталандыру

Министрдің сөзінше, фармацевтикалық өнім өндірісін одан әрі ынталандыру үшін арнайы экономикалық аймақтардың аумақтары мен қызметі кеңейтілетін болады. Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар шеңберінде фармацевтикалық және медициналық индустрияны дамытудың перспективалы секторларын анықтау үшін орта мерзімді болжам мен талдау жүргізілмек.

Өсімдік аурулары мен зиянкестерімен күресу үшін ел аумағында өсетін дәрілік өсімдіктерді және биофабриканы қолданатын дәрі-дәрмектер өндірісі ұйымдастырылды. Ол үшін ғылыми зерттеулерді қаржыландыру көлемін, оның ішінде стратегиялық зерттеулерді тікелей қаржыландыруды ұлғайту жоспарланып отыр. Әлемнің жетекші фармацевтикалық өндірушілерінің Big Pharma - Top 50 қатарынан төрт трансұлттық компаниялардың инвестицияларын тарту жоспарлануда.

«Бүгінде Pfizer, Avantgen и Servier, Boston Biopharma компанияларымен ынтымақтастық пысықталып жатыр. Сыртқы істер министрлігі әлемдік фармацевтикалық өндірушілерге бағытталған инвестициялық ұсыныстар дайындайды», - деді министр.

Сонымен қоса Бейбіт Атамқұлов Дүниежүзілік Deloitte консалтингтік компаниясымен ынтымақтастықта жұмыс басталғанын атап өтті.

Бұдан бөлек елдің жоғары оқу орындарында саланы кадрлармен қамтамасыз ету үшін фармацевтика өндірушілерінің қажеттіліктерін ескере отырып, мамандар даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысы қалыптастырылмақ. Дәрілік заттар айналымы саласындағы кәсіби стандарттар жаңартылып, ұлттық біліктілік шеңберімен үйлесетін болады. Сондай-ақ өнімдердің сапасын жақсарту және көлеңкелі экономиканы төмендету үшін таңбаланатын және қадағаланатын дәрілік заттардың пилоттық жобасы енгізіліп, міндетті таңбалануға жататын тауарлардың тізімі кеңейтілмек.

Дәрілік заттарды міндетті таңбалауды енгізу кезеңдері мен балама әдістері анықталатын болады.

 

30 жаңа кәсіпорын іске қосылады

Жалпы алдағы 5 жылда Кешенді жоспардың барлық іс-шарасын жүзеге асыру мынадай нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік беремек:

1.    2000 жаңа тұрақты жұмыс орнын құра отырып, 180 млн АҚШ доллары көлемінде кем дегенде 30 жаңа кәсіпорынның іске қосылуын қамтамасыз ету

«Сонымен бірге жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың жоспарларын және жаңа өндіріс орындарын іске қосылатынын ескере отырып, дәрі-дәрмектің 297 жаңа түрі мен медициналық мақсаттағы бұйымдардың 2 348 түрін шығару жоспарланып отыр», - деді министр.

2.    Фармацевтика өнеркәсібі өнімінің көлемін 2,5 есеге 92-ден 230 миллиард теңгеге дейін арттыру.

3.    Дәрі-дәрмек экспорты көлемінің 3 есеге 58-ден 174 миллион АҚШ долларына дейін ұлғаюы.

Бұдан бөлек 2021 жылдың бірінші тоқсанына дейін бір реттік бетперделер шығаратын отандық кәсіпорындардың өндірістік қуатының өсуі тәулігіне 1-ден 2 миллион данаға дейін 2 есеге, қорғаныш костюмдері 2 есеге, яғни 500 мыңнан 1 миллион данаға дейін шығару қамтамасыз етіледі. Сонымен қоса осы жылдың соңына дейін күніне 330-дан 530 мыңға дейін қолғап шығарылмақ.

Жоғарыда аталған барлық шараларды іске асыру Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ұсыныстарына сәйкес келетін маңызды дәрі-дәрмектерге арналған Қазақстанның ішкі нарығындағы отандық өнімнің үлесін қазіргі 39 пайыздан 50 пайызға дейін арттыруды қамтамасыз етпек. 

Барлық жаңалықтар