• Басты
  • Отан қорғаушылар күні: Егемендіктің қадір-қасиеті – ел тыныштығында

Отан қорғаушылар күні: Егемендіктің қадір-қасиеті – ел тыныштығында

6 Мамыр, 2021 17:45

7 мамыр Қазақстанда Отан қорғаушылар күні. 1992 жылы 7 мамырда Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен Қазақстан Республикасының Қарулы күштері құрылды. Қазақстан Қарулы күштерінің маңызы мен мен қазақ әскерлерінің дайындығы туралы толығырақ Strategy2050.kz тілшісінің материалынан біліңіз.


Қарулы күштердің құрылуы

Қазақстанның Қарулы Күштері ҚР Қорғаныс министрлігіне кіреді. ҚР Үкіметінің 2001 жылдың 16 тамыздағы қаулысымен министрлік туралы жаңа ереже бекітілген болатын. Ережеге сәйкес министрлік қорғаныс саласындағы мемлекеттік саясатты, сондай-ақ ҚР Қарулы Күштерінің Бас штабы арқылы ҚР Қарулы Күштеріне басшылықты жүзеге асырған орталық атқарушы орган болып табылды.

Жоғарғы Бас қолбасшы ретінде қарулы күштерді басқару ҚР Президентінің құзырында. 2012 жылы Елбасының бұйрығымен 7 мамыр мемлекеттік мәртебе алып, мереке блып жарияланды.

Бұл күні республика президенті әскери атақтар мен жоғары шендер беру туралы жарлық шығарып, ерен еңбегімен ерекшеленген үздіктерді марапаттайды.

Тоқаев: "Армиямыз – елдігіміздің берік қалқаны"

Биыл да Мемлекет басшыы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен қызметкерлер әскери атақ алды.

Ол шен тапсыру кезінде қазақ армиясының маңыздылығына тоқталды.

«Халқымыздың ерлік дәстүрін танытатын қос мерекені биыл Тәуелсіздігіміздің 30 жылдығы аясында атап өтеміз. Егемендіктің қадір-қасиеті – жердің тұтастығы мен елдің тыныштығында. Осы асыл құндылықтарды Қарулы Күштеріміз қас қақпай күзетіп тұр. Тәуелсіздік жылдарында Тұңғыш Президентіміз, Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың арқасында мемлекетіміздің мықты қорғаныс жүйесін қалыптастырдық. Әскеріміздің бес қаруын сайладық. Сарбаздарымыздың жауынгерлік рухын көтеріп, кәсіби машығын шыңдадық. Бүгінде армиямыз – елдігіміздің берік қалқаны, Тәуелсіздігіміздің мызғымас тұғыры»,-деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы халықаралық қақтығыстар кезіндегі әскери күштің маңыздылығына тоқталды.

«Бірақ, ұлттық мүддеге нұқсан келтіретін кез-келген әрекетке тойтарыс бере аламыз. Соңғы уақытта жер жүзінде түрлі қақтығыстар көбейіп кетті. Сарапшылар алпауыт мемлекеттер арасындағы тартыстарды қырғи-қабақ соғыс кезеңіндегі ахуалмен теңестіруде. ТМД аумағында, тіпті, іргелес көрші елдерде жанжалдар пайда болып жатыр. Ескі дауларға қазіргі түйткілдер қосылып, жағдай күрделене түсті. Бұл – бәрімізді алаңдатып отырған мәселе. Сондықтан арқаны кеңге салмай, ұлттық қорғаныс ісінде темірдей тәртіп сақтауымыз керек»,-деді ҚР Президенті.

Тоқаев қазақ тарихындаға батыр бабалардың ерлігін үлгі етті.

«Қазақта «Ел – ерлерімен еңселі» деген қанатты сөз бар. Біз – тұтас тарихы, қаһармандық дәстүрі қалыптасқан жұртпыз. Батыр бабаларымыз осынау кең байтақ жер үшін шайқасып, ұрпағына мирас етіп қалдырды. Ал, кешегі аталарымыз бен әкелеріміз сұрапыл соғыста жеңіске жетті. Біз өткеннен тағылым аламыз. Отан үшін, ел мен жер үшін жанын пида еткен боздақтардың рухына тағзым етеміз. Туған жердің шебін күзетіп, тұтастықты сақтау – әрбір азаматтың қастерлі парызы. Еліміздің тыныштығын қорғап, қауіпсіздігін қамтамасыз ету – қасиетті борыш, жоғары жауапкершілік», - деді мемлекет басшысы.

Президент елдегі алаңсыз тіршілік береке-бірліктің, татулық пен тұрақтылықтың арқасы деп біледі.

«Шын мәнінде, осы бейбіт өмірдің өзінде батырлық пен ерлікке орын бар. Ерлік уақыт талғамайды, себебі бұл қасиет Отаншылдықтан бастау алады»,-деді Президент.

Сондай-ақ Мемлекет басшысы қазіргі таңда бүкіл адамзатқа коронавирус дерті қатер төндіріп тұрғандығын, індетті тоқтатуға әскери қызметшілер мен күштік құрылымдар бір кісідей жұмылғандығын, соның арқасында ахуал айтарлықтай тұрақтанғанын атап өтті.

«Жалпы, әскери қызметшілерге жан-жақты қолдау көрсету мемлекеттің айрықша назарында болады. Елімізде өз өмірін Отан қорғауға арнаған кәсіби мамандар аз емес. Бүгінгі марапат пен алғыс – барша әскери қызметшілерге, күштік құрылым қызметкерлеріне көрсетілген шынайы құрмет. Сіздердің отаншылдық рухтарыңыз, ең алдымен, жас ұрпақ үшін жақсы үлгі-өнеге. Олар сіздерге қарап бой түзейді. Сіздер ерен еңбек пен нағыз ерлікті паш етіп келесіздер. Жоғары мемлекеттік марапаттар Отан алдындағы қызметтеріңізге жаңа жігер береді деп сенемін. Бауыржан Момышұлы «Еліңді сүймей, ерлік жасай алмайсың» деген. Қазір ортамызда сын сағатта жанқиярлық көрсеткен бейбіт күннің батырлары тұр. Олардың қай-қайсысы да құрмет пен қошеметке лайық. Мерекеге орай, менің Жарлығыммен бір топ азамат жоғары мемлекеттік наградаға және әскери, арнаулы атаққа ие болды. Осы сапта Қарулы Күштердің және құқық қорғау саласының, арнайы органдардың өкілдері бар. Түптеп келгенде, бәріңіздің қызметтеріңіз ортақ, міндеттеріңіз бір. Бұл – ел қауіпсіздігін қамтамасыз ету»,-деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Құқық қорғау жүйесін реформалау

Президент Тоқаев Қазақстанның құқық қорғау қызметкерлерінің жұмысына жоғары баға берді.

«Полиция мен прокуратура қызметі біртіндеп жетілдіріліп келеді. Менің тапсырмам бойынша құқық қорғау жүйесін реформалау басталды. Оның тиімді іске асырылуы билік институттарына деген сенім деңгейін едәуір арттырып, қоғамдағы құқықтық тәртіп пен әлеуметтік әділеттілікті нығайтуды қамтамасыз етеді. Елдің қорғаныс қабілетін күшейту үшін мемлекет Қарулы Күштердің жауынгерлік әзірлігі мен жарақтандырылуына жіті назар аударып отыр. Әскерлерге жүйелі негізде қару-жарақ пен әскери техниканың ең заманауи үлгілері келіп түсіп жатыр. Әскери қызметшілердің, құқық қорғау органдары қызметкерлерінің жалақысы мен әлеуметтік қорғалу деңгейі кезең-кезеңімен артып келеді», - деді Президент.

Әскери қызметкерлердің дайындық жұмыстары

Қазақстанда әскери қызметкерлерді дайындауға арналған бірнеше оқу орындары бар. Кәсіпті мамандарды даярлау Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің негізгі басты міндеттерінің бірі болып табылады.

Әскери білім және ғылым мәселелері келесі заңдармен регламенттеледі:

«Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштері туралы» ҚР Заңы (2005 жылғы 7 қаңтардағы);

«Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» ҚР Заңы (2012 жылғы 16 ақпандағы);

«Білім туралы» ҚР Заңы (2007 жылғы 27 шілдедегі);

«Ғылым туралы» ҚР Заңы (2011 жылғы 18 ақпандағы).

Әскери білім жүйесі ҚР ҚМ 9 (тоғыз) әскери оқу орнындағы келесі деңгейлер бойынша даярлықтан тұрады:

Әскери оқу орнына кейінгі білім – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті-Елбасы атындағы Ұлттық қорғаныс университетінде беріледі.

Жоғары білім – Құрлық әскерлері әскери институты (Алматы қ.), Әуе қорғанысы күштері әскери институты (Ақтөбе қ.), Радиоэлектроника және байланыс әскери-инженерлік институты (Алматы қ.);

Техникалық және кәсіптік білім – Ш. Уалиханов атындағы әскери колледж (Щучинск қ.) және С. Нұрмағамбетов атындағы әскери колледж (Нұр-Сұлтан қ.);

Орта білім – «Жас ұлан» республикалық мектептері ( Алматы, Қарағанды және Шымкент қалаларында);

Қосымша білім бағдарламасы бойынша әскери қызметшілер ҚР ҚМ әскери оқу орындарына, сондай-ақ шетел әскери оқу орындарына біліктілік арттыру курстарына жіберіледі.  

Жұмылдыру резервін даярлау Қазақстанның азаматтық жоғары оқу орындары жанындағы 36 әскери кафедрада запастағы офицерлер бағдарламасы бойынша жүзеге асырылады.

Жауынгерлік даярлық

Жауынгерлік даярлық-әскерлерге соғыс уақытында жауынгерлік қызмет атқару үшін Қарулы Күштерге қажетті барлық мәліметтердің, тәсілдер мен дағдылардың жиынтығын барынша тиімді пайдалану мүмкіндігін беру мақсатында әскери оқытудың ұйымдастырылған процесі.

Жауынгерлік даярлық Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының жалпы әскери жарғыларының, Қорғаныс министрі мен Қорғаныс Министрінің бірінші орынбасары – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабы бастығының бұйрықтарының, ұйымдастыру нұсқауларының, жауынгерлік даярлық бағдарламаларының, жауынгерлік даярлық жөніндегі нормативтер жинақтарының, сондай-ақ жауынгерлік даярлық жөніндегі міндеттерді және оған қойылатын талаптарды айқындайтын басқа да құжаттардың талаптары негізінде ұйымдастырылады.

Жауынгерлік даярлық іс-шараларын ұйымдастыру және өткізу кезінде белгіленген қағидаттар сақталады:

·        оқыту бағытының Қазақстан Республикасының Әскери доктринасының ережелеріне сәйкестігі;

·        бөлімшелердің, әскери бөлімдердің (корабльдердің) даярлық ұзақтығына қарамастан, мақсаты бойынша жауынгерлік міндеттерді орындауға тұрақты жауынгерлік әзірлігін қамтамасыз ету;

·        соғыс не үшін қажет екенін үйрету;

·        әрбір командир өзінің қарамағындағыларды оқытады;

·        оқытудың көрнекілігі және жауынгерлік шындық жағдайларына барынша жақындауы;

·        оқытудағы жүйелілік және жүйелілік (Қарапайым - күрделі);

·        оқыту ғылымы;

·        оқытуға ұжымдық және жеке көзқарас;

·        білім алушылардың санасы, белсенділігі және дербестігі;

·        оқыту мен әскери тәрбиенің бірлігі.

«Әскерлерді соғыста қажет нәрсеге оқыту» жауынгерлік даярлығының барлық қағидаттарының бірі басшылық болып табылады және оның талаптарына басқалардың бәрі бағынады, ол әскерлердің жауынгерлік даярлық процесінің жауынгерлік және арнайы әскери іс-қимыл сипатына, қарулы күрес құралдары мен тәсілдеріне, әскерлердің мақсатына сәйкес келетін практикалық бағытын көрсетеді.

Жауынгерлік даярлық қағидаттарына негізделе отырып, барлық іс-шаралар өзара байланыстырылады және оқу жылы ішінде бөлінеді.

Қарулы Күштердегі оқу жылы желтоқсан айынан басталады, бұл ретте тікелей оқуға 9 ай бөлінеді (сәуір – 2 апта, қазан-2 апта).

Өзіндік уақыт кестесі әскери қызметшілерді оқыту және оқу жылында бөлімшелерді үйлестірудің бірізділігі болып табылады.

Жауынгерлік даярлық бағдарламаларымен даярлық кезеңдері, бір айдағы оқу күндерінің саны, оқу күні мен оқу сағатының ұзақтығы, жауынгерлік даярлыққа бөлінетін бір жылға арналған сағаттардың жалпы саны белгіленеді.

P.S. Қазақстан Қарулы күштері мемлекет басшысы мен халықтың назарында. Қорғаныс саласына мемлекеттік бюджеттен миллиардтаған қаржы бөлінеді. Қазақ сарбаздары ел тыныштығын күзетушілер. Қазақстан әскери қуаттылығы жағынан әлемде 66 орында. Бұл деңгейді анықтау үшін 50-ден аса факторлар ескеріледі. Қазақстанда қанша әскер бар екені туралы ақпарат әскери құпия болып саналады. Десе де 60 мыңнан аса әскери қызметкер ел тыныштығы мен шекара сыртындағы қауіпсіздік үшін еңбек етіп жүр. 

Барлық жаңалықтар