• Басты
  • Мемлекеттік жоспарлаудың жаңа жүйесі қалай өзгерді

Мемлекеттік жоспарлаудың жаңа жүйесі қалай өзгерді

19 Наурыз, 2021 13:02

ҚР стратегиялық жоспарлау және реформалар жөніндегі агенттігі Strategy2050.kz тілшісінің Мемлекеттік жоспарлау жүйесіне енген өзгерістерге қатысты сұрақтарға жауап берді. 

Жаңа мемлекеттік жоспарлау жүйесінде қандай айырмашылық бар, не өзгерген?

Қолданыстағы мемлекеттік жоспарлау жүйесінің айтарлықтай кемшілігі шығынды қажет ететін құжаттар мен олардың басымдылығының болмауы. Жаңа мемлекеттік жоспарлау жүйесі «Бір ел - бір Стратегия» қағидатын жүзеге асырады. «Қазақстан-2050» Стратегиясы – бұл маңызды әрі ұзақ мерзімді мемлекеттің дамуын айқындайтын құжат.

Ұзақ мерзімді құжатты іске асыру үшін жалпыұлттық басымдық құралдары Президентінің платформасы болып табылады. Қазақстан 2050 стратегиясын іске асыру (2025 жылға дейін, 2030 жылға дейін және т.б.) Президент тұғырнамасын іске асыру әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси мәселелер бойынша ұлттық даму жоспары анықталды. Жоспар және аумақтық даму жоспары бес жылдық кезеңнен тұрады. Аймақтық бөлімде ұлттық қауіпсіздік стратегиясы, жалпыұлттық басымдықтарды іске асыруды қамтамасыз ету және тиісті қауіпсіздік мәселелері.

Ұлттық жоспар жалпыұлттық басымдықтарды іске асыру тәсілдерін ашу деңгейінде аумақтық даму жоспары аймақтық бөлімде осы тәсілдерді көрсетеді. Ұлттық қауіпсіздік стратегиясы жалпыұлттық басымдықтарды іске асыруды тиісті қауіпсіздік мәселелері бойынша қамтамасыз етеді.

Сондай-ақ, жаңа жүйеде салалық даму назардан тыс қалмауға мүмкіндік береді және құжаттар тізбесінде жүйелер салаларды дамыту тұжырымдамаларын қамтиды. Бұл жүйе іске асыруға және қол жеткізу үшін аса маңызды жеке міндеттерді атқаруға мүмкіндік береді, сондай-ақ, жалпыұлттық басымдықтар, мақсаттар, міндеттер мен индикаторлар 2025 жылға дейін Қазақстан Республикасының ұлттық даму жоспары жүзеге асырылады.

Бұл құжаттарды құру мемлекет үшін маңызы бар барлық сауалдардың шешімін табуға сондай ақ сол сияқты салалар үшін де ұлттық стандарттар шеңберінде қаржыландыру үшін арналған жоба.

Осылайша, мемлекеттік жүйені жоспарлау арасында нақты байланысты қамтамасыз етеді, оның барлық құжаттарын орындауға бағытталған жалпыұлттық басымдықтар-Қазақстан 2050 .

Жалпыұлттық басымдық пен Ұлттық даму жоспарының қандай байланысы бар?

Ұзақ мерзімді құжатты іске асыру ісін айқындайтын жалпыұлттық басымдық құрал Қазақстан 2050 қысқа уақыт аралығында (2025 жылға дейін, 2030 жылға дейін және т.б.) Ұлттық даму жоспары әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық саяси сұрақтар бойынша басым бағыттарды айқындайды. Жалпыұлттық басымдықтардың көрсеткіштері стратегиялық көрсеткіштер картасында қол жеткізу үшін міндетті негізгі ұлттық индикаторлар.

Мемлекеттік жоспарлау жүйесіне ақпараттық жүйе маниторинг құжаттары енгізіле ме?

Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарын қалыптастыру үшін сценарлық негізде қоғам мен бизнестің перспективалық сұраныстары тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі жұмысына негізделген " Дерекетерге негіздеоген Үкімет " концепциясы негізінде жүзеге асады (Data-Driven Government). Ұлттық талдау орталығы құрылды және оны басқаруға мүмкіндік беретін реформаларды бақылау, тұрақты мониторинг және ең бастысы, алдын алу саясатын жүргізу. Smart " ақпараттық жүйесін қолдану арқылы Data Ukimet" толық және интерактивті қамтамасыз ету жағдайы жедел бағалау үшін қолданады.

Бірақ тұжырымдаманы жүзеге асыруды атап өткен жөн. Кешенді жұмысты жүзеге асыру үшін қаражат пен қазіргі заманғы технологиялық шешімдерді қажет етеді.

Ұлттық жобалардың мемлекеттік бағдарламалардан айырмашылығы неде?

Өздеріңіз білетіндей, елімізде 15 мемлекеттік бағдарлама жұмыс істейді. Әр бағдарламада белгілі бір саланы дамыту пайымы болды және салааралық және ведомствоаралық сұрақтардың тұтас кешенін қамтыды. Әрбір бағдарлама бекітілгеннен кейін айтарлықтай шығындарға ие болды. Бұл ретте мемлекеттік бағдарламаларды толық қаржыландырмау, нашар іске асыруды қаржыландырудың жеткіліксіздігін көшіруге мүмкіндік берді. Жаңа жүйе салалық дамуды назардан тыс қалдырмауға мүмкіндік береді, ол үшін жүйенің құжаттар тізбесіне салаларды дамыту тұжырымдамалары енгізілген. Бұл ретте жүйе Қазақстан Республикасының 2025 жылға дейінгі ұлттық даму жоспарының жалпыұлттық басымдықтарына, мақсаттарына, міндеттері мен индикаторларына қол жеткізу үшін аса маңызды жекелеген міндеттерді іске асыруға шоғырлануға мүмкіндік береді. Мұндай міндеттер Ұлттық жобалар арқылы іске асырылатын болады. Ұлттық жобалардың айырмашылығы олардың белгіленген мерзімде шешілетін нақты міндеті, басым қаржыландырылуы және жобалық басқаруды қолдана отырып, оны іске асыру үшін жеке жауапкершілігінде болады.

Ұлттық жобалар қай бағытта дамиды деп болжануда?

Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен Мемлекеттік жоспарлау жүйесі ұлттық жобалардың тізбесін анықтауды көздейді

Жетістік қалай бақыланады?

Жалпыұлттық басымдықтардың мемлекеттік жоспарлау жүйесіне сәйкес жалпыұлттық басымдықтардың мониторингі жүйесімен жүзеге асырылады. Жүйе құжаттарын, оның ішінде ұлттық жоспарды сондай-ақ, жыл сайынғы ақпаратты қауіпсіздік стратегиясын іске асыру жөніндегі ұлттық қауіпсіздік жұмыс атқарады. Тұжырымдамаларды мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарының тізбесіне енгізуді ескере отырып, дамыған 30 елдің қатарына кіру тұжырымдамасы осы жүйеге қалай жазылады.

Мемлекеттік жоспарлаудың жаңа жүйесі тұжырымдаманы Орта мерзімді – 5 жылға, ұзақ мерзімді сипатта - 10 жылға көздейді. Сонымен қатар, мемлекеттік жоспарлаудың жаңа жүйесін ескере отырып, өзектендіру үшін қолданыстағы тұжырымдамаларға тексеру жүргізу жоспарлануда.

Ұлттық жобаларды іске асыру үшін жеке жауапкершілікті орнату қалай жоспарлануда?

Ұлттық жобаларды іске асыру кезінде мемлекеттік жоспарлау жүйесінде жобалық басқаруды пайдалану көзделген. Үйлестіруші рөл Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы жобалық кеңсеге жүктелген. Ұлттық жобаларды іске асыру үшін жауапкершілік, ұлттық жобаларды әзірлеу процесінде, жауапкершілік деңгейі анықталған жобалық кеңсе ережесі аясында айқындалатын болады.

Анықтама:

I деңгей – жалпыұлттық басымдықтардың деңгейі (куратордың жауапкершілік аймағы);

II деңгей – ұлттық жобаның деңгейі (жобалар басшыларының (мемлекеттік органдардың бірінші басшыларының) жауапкершілік аймағы);

III деңгей – Ұлттық жобалар бағыттарының деңгейі (бағыттар басшыларының (мемлекеттік органдардың бірінші басшылары орынбасарларының) жауапкершілік аймағы);

IV деңгей – жобалар топтарының деңгейі (жобалар топтары басшыларының (мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері және олардың ведомстволық бағынысты ұйымдары басшыларының) жауапкершілік аймағы);

Іске асыруға жауаптыларды көрсету ұлттық жобаның паспортында, сондай-ақ "жауапкершілік пен өкілеттіктерді бөлу"бөлімінде көзделеді.

Бұл ретте ұлттық жобаны әзірлеуші мемлекеттік орган Президент бекітетін ұлттық жобалардың тізбесімен айқындалатын болады. Ұлттық жобаның кураторын ұлттық жобаны бекіту туралы Үкімет қаулысының шеңберінде Премьер-Министр айқындайтын болады. Ұлттық жобаның қойылған мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізілмеген/толық қол жеткізілмеген жағдайда мемлекеттік жоспарлау жүйесі белгіленген мерзімде Мемлекет басшысының атына ұлттық жобаны іске асырудан бас тартуға жауапты адамдарға қол жеткізбеу себептері және қолданылған жауапкершілік шаралары туралы ақпарат енгізуді көздегенін атап өткен жөн.

Венера Жоламанқызы


Барлық жаңалықтар