• Басты
  • COVID-19-ға қарсы қабылданған шаралардың нәтижелері

COVID-19-ға қарсы қабылданған шаралардың нәтижелері

3 Наурыз, 2021 18:06

Бүгін ҚР Президенті жанындағы орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің өкілдері елдегі эпидахуалға есеп беріп, коронавирусқа қарсы жүргізілген шаралардың нәтижелерімен таныстырды, деп хабарлады Strategy2050.kz тілшісі.


2020 жылы өлім тудырған аурулар

Ұлттық статистика бюросының деректеріне сүйенсек, 2020 жылдың қорытындысы бойынша жалпы өлім 18,7% - ға (29 124 адамға өсті) ұлғайды және 2019 жылы 7,21 (133 489 адам) қарағанда 1000 тұрғынға (162 613 адам) 8,56-ны құрады.

2020 жылы өлімнің құрылымы мынадай: қанайналымы жүйесінің аурулары (ҚЖА) - 23% -ды құрады, қатерлі ісіктер 11-ден 9% - ға дейін төмендеді, жарақаттанудан болатын өлім пайызы 11-ден 7% - ға дейін төмендеді. КВИ пандемиясына байланысты инфекциялық аурулардан болатын өлім 1-ден 2% - ға дейін өсті. Басқа нозологиялық топтар жоғары үлес салмағын құрады – 61% (оның ішінде: нерв жүйесінің аурулары - 15,7%, тыныс алу органдарының аурулары - 14%, ас қорыту органдары - 8%, эндокриндік жүйе - 3,6%, несеп - жыныс-3% және т.б.).

Денсаулық сақтау вице-министрі Ажар Ғинияттың айтуынша, ведомство жүйелі түрде халықтың денсаулығын жақсару үшін тиісті шараларды қабылдайды.

«Халыққа медициналық-санитариялық алғашқы көмек ерекше рөл атқарады, қазіргі таңда оны 7 мыңнан астам МСАК ұйымдары көрсетеді (оның ішінде 2991 медициналық пункт, 836 фельдшерлік-акушерлік пункт, 1379 дәрігерлік амбулатория және 2182 емхана). МСАК ұйымдарында шамамен 10 мың дәрігер және 28 мың орта медициналық қызметкер, оның ішінде 47% - ы ауылдық жерлерде жұмыс істейді», - деді ол.

Брифингте өткен жылдан бастап медицина қызметкерлерінің жалақысы 30% - ға өскені туралы айтылды. Сондай-ақ, көлік медицинасы енгізілді, жыл сайын жылжымалы медициналық кешендермен шамамен 1,2 млн. тұрғын қамтылады. 1100 шалғай ауылдық елді мекенде 35 мыңға жуық науқас анықталып жатыр. Қосымша 100 жылжымалы медициналық кешен сатып алынды. Осылайша, қолданыстағы 49 ПМК ескере отырып, олардың жалпы саны - 149 құрады.

«Қабылданған шараларға қарамастан, шешілуі қажет мәселелер бар. Осыған байланысты Денсаулық сақтау министрлігі ағымдағы жылдың 25 ақпанында халықтың қалың тобына, оның ішінде ауылдық жерлерде тұратындарға барынша ұтқырлық пен қолжетімділік жағына 2021 - 2025 жылдарға арналған МСАК көрсетуді жақсарту жөніндегі шаралар жоспарын бекітті» , - деді А. Ғиният.

Спикер басым бағыттарға тоқталды. Оның дерегінше, медициналық қызметтердің қолжетімділігін арттыру бұл үшін алдын алудың Check-Up, халықты профилактикалық қарап-тексеру, ҚЖА-орталықтарын, мобильдік бригадаларды, үздік практика орталықтарын, мектеп медицинасын және т. б. дамыту сияқты жаңа тәсілдері енгізілген.

«Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау мақсатында, шалғай ауылдардың тұрғындары үшін транспорттық медицинаны дамыту, жылжымалы медициналық кешендер диагностикалық қызметтердің кең бейінімен және мамандармен медициналық көмек көрсетеді, сондай-ақ жылжымалы дәріхана пункттері дәрі-дәрмектермен қамтамасыз етеді», - деді ол.

Министрлік құны 87,7 млрд. теңгеге бағаланған мына шараларды жүзеге асыруды жоспарлайды:

1) РБ-дан «Ауыл - ел бесігі» бағдарламасы шеңберінде тірек және спутниктік ауылдардағы 69 объект үшін-5,8 млрд. теңге талап етіледі, осыған байланысты осы бағдарламаны іске асыруды жалғастыру ұсынылады;

2) тозған 360 объектінің орнына – 60 млрд. теңге, оның ішінде РБ-30,8 млрд. теңге, ЖБ-29,2 млрд. теңге;

3) қалаларда жаңа 58 объектіні жаңарту және құру үшін – 21,9 млрд.теңге, оның ішінде ЖБ – 19,6 млрд. теңге, МЖӘ-2,3 млрд. теңге.

2025 жылға дейін күрделі жөндеумен 600-ден астам МСАК объектісі, оның ішінде 584-і ауылда қамтылатын болады.

4) Премьер-Министр Асқар Ұзақбайұлының тапсырмасы бойынша әр МСАК ұйымдарын жарақтандыру бойынша өңірлік жоспарларды түгендеу және әзірлеу жүргізіледі;

5) кадрлық әлеуетті дамыту бойынша медицина қызметкерлерінің жалақысын (дәрігерлерге 2021 – 2023 жылдары жыл сайын 30% – ға, орта медицина қызметкерлеріне 2021 жылы 20% - ға, 2022-2023 жылдары жыл сайын              10% - ға), мамандардың біліктілігін арттыру бойынша жұмыс жалғастырылады, мәселен, ағымдағы жылы 11 мыңнан астам, оның ішінде 35-ін шетелде оқыту жоспарлануда.

Биыл медициналық жоғары оқу орындарының мамандарын даярлау 5000-нан асады, бұл ретте 3000-ға жуық маман МСАК ұйымдарына жұмысқа жіберіледі.

Медициналық қызметтерге жан басына шаққандағы кешенді норматив пен тарифтерді арттыру жолымен 2025 жылға қарай амбулаториялық-емханалық көмекті қаржыландыру деңгейін 60% - ға дейін жеткізу жоспарлануда.

Онкология мен инсульттен болатын өлімді азайту шаралары

Спикердің айтуынша, 2021 жылдың 2 жартыжылдғында Жамбыл облысының Шу қаласындағы көпбейінді қалалық ауруханада коронарлық араласу орталығын құру жоспарлануда. Сонымен қатар, Министрлік Қарағанды облысының әкімдігіне Балқаш қаласында және Қостанай облысының Арқалық қаласында коронарлық араласу орталығын ашуды ұсынды.

Ажар Ғиният ми қанайналымының жедел бұзылуыдан, яғни, инсульттан болатын өлімді азайту бойынша қабылданып жатқан шаралар туралы айтып өтті.

«Инсульттің алғашқы белгілері келесі белгілер болып табылады: кенеттен пайда болған әлсіздік және қолдың, аяқтың, беттің сезімталдығын жоғалту. Бұл белгілер көбінесе дененің бір жағында (оң немесе сол жақта) кездеседі. Сөйлеудің бұзылуы, сөйлеу кезінде қиындық тудырады. Көру қабілетінің жедел төмендеуі немесе жоғалуы. Толық әл-ауқат пен әл-ауқат аясында қарқынды бас ауруы. Сананың бұзылуы-орын мен уақыттың дислокациялануымен, есте сақтаудың төмендеуімен сипатталады. Жүрек айну және құсу, жүру кезіндегі тұрақсыздық, жұтынудың бұзылуы. Инсульттің дамуын көрсететін кем дегенде бір симптом болған жағдайда жедел жәрдем шақыру қажет. Көмек неғұрлым тезірек көрсетілсе, қалпына келу мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады», - деді Ажар Ғиният.

Ажар Ғиният Қазақстанда өлімге әкеп соқтыратын онкология ауруы туралы да айта кетті. Ол атап өткендей, онкологиядан болатын өлімді азайту үшін бірқатар шаралар қабылдануда.

«2018-2022 жылдарға арналған кешенді жоспар бойынша онкологиялық қызметті дамыту шеңберінде 2020 жылы Маңғыстау облысында (Ақтау қ.) жаңа онкологиялық орталық пайдалануға берілді, Жамбыл облысында (Тараз қ.) жаңа онкологиялық орталықтың құрылысын аяқтау кезеңінде осы орталықты қазіргі заманғы емдеу-диагностикалық жабдықтармен жарақтандыру жоспарлануда», - деді ол.

Коронавирустан 2801 қазақстандық қайтыс болды

Денсаулық сақтау министрлігінің өкілдері өткен жылы өлім-жітім санын көбейткен коронавирусқа да тоқталды.

«Өздеріңіз білетіндей, өткен жылы КВИ пандемиясына байланысты қиын болды. Мәселен, 2020 жылғы 13 наурыз бен 31 желтоқсан аралығындағы кезеңде КВИ тіркелген жағдайларының саны 202 411 жағдайды құрады, оның ішінде КВИ «+» 156 571 жағдай және КВИ «-» 45 840 жағдай», - деп статистикадан келтірді.

2020 жылы коронавирустан наурыз айында – 386 жағдай, сәуір – 3 331 жағдай, мамыр – 7 469 жағдай, маусым – 26 670 жағдай, шілде – 42 016, тамыз -32 520 жағдай, қыркүйек – 11 463 жағдай, қазан – 9 508 жағдай, қараша - 41 545 жағдай, желтоқсан-27 503 жағдай болды.

Бұл жұқпалы дерттен қайтыс болғандар саны 2 801 жағдайды құрады, оның ішінде 2 298 жағдай КВИ-ға "+", 503 жағдай КВИ-ға " - "келеді. Ауру мен өлімнің негізгі шыңы 2020 жылдың шілде-тамыз айларында байқалған.

«Коронавирус ауруы 100 мың тұрғынға шаққанда 980,5 құрады. Республикалық орташа көрсеткіштен жоғары, ауру Атырау, Шығыс қазақстан, СҚО, Павлодар, Батыс Қазақстан облыстарында және Нұр-Сұлтан қаласында байқалды», - деп қосты вице-министр.

Өлім 100 мың тұрғынға шаққанда 14,8 пайызды құрады. ШҚО, БҚО, Қарағанды және Атырау облыстарында, Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларында республикалық орташа көрсеткіштен жоғары болды.

Пандемия кезінде қабылданған шаралар

Ажар Ғиният пандемия кезінде қабылданған шараларға тоқталды.

«Президенттің тапсырмасымен Министрлік инфекциялық төсектердің қосымша қорын құрды, инфекциялық стационарларды медициналық жабдықтармен жарақтандыруды қамтамасыз етті, дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың екі айлық қорын құрды. КВИ алдын алу, диагностикалау және емдеудің өзекті тақырыптары бойынша оқу вебинарлары өткізілді. Клиникалық хаттама және КВИ диагностикасы мен емдеудің әдістемелік ұсынымдары әзірленді. МСАК-та мобильді бригадалар, Call-орталықтар, бейінді мамандардың қатысуымен консультациялық топтар және т.б. ұйымдастырылды», - деді ол.

Осы қабылданған шаралар оң нәтиже берген, коронавирустан болатын өлім 4 есе азайды, бүгінде инфекциялық төсек-орындарды жұмыспен қамту 25% - дан аспайды.

Өз кезегінде Денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Марат Шоранов уақтылы медициналық көмек көрсету үшін қалаларда қосымша 16 модульдік аурухана салынғанын айтты. Сонымен қатар 3 инфекциялық аурухана қайта жаңартылды, 63 амбулаториялық-емханалық ұйым пайдалануға берілді. Індеттің шарықтау шегінде 52 мыңға дейін төсек-орын орналастырылды, COVID-19 қарсы күреске тікелей тартылған дәрігерлер саны шамамен 50 мыңға жетті. Оның айтуынша, халықты дәрі-дәрмекпен және медициналық бұйымдармен қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылданды. 64 оттегі станциясы пайдалануға берілді, медициналық ұйымдардың ӨЖЖ аппараттарына қажеттілігі (3264 бірлік) толық қамтамасыз етілді. 185 аудандық аурухана 100% рентгендік диагностикалық жабдықтармен жабдықталды. Жедел медициналық көмек қызметі елімізде шығарылған 1 367 көлік бірлігін сатып алу арқылы күшейтілді, жылжымалы медициналық кешендер паркін 100% жарақтандыруға қол жеткізілді. Індетке қарсы іс-шараларға тартылған медицина қызметкерлеріне материалдық қолдау көрсетілді, 3 тәуекел тобы бойынша 116 млрд теңге мөлшерінде үстемеақы төленді. Барлық дәрігерлердің, медбикелердің, санитарлардың, жедел жәрдем бригадаларының, зертханашылар мен эпидемиологтардың вирус жұқтыру қаупіне қарамастан, аз зерттелген вируспен күрестегі ерлігі мен қайсарлығын ерекше атап өткім келеді. Сонымен қатар 9000-нан аса дәрігер үстемақы, әлеуметтік төлемдер алды.

Алайда, қазіргі таңда коронавирус жұқтыру әлі тоқтаған жоқ. Осы ретте дәрігерлер халықты санитариялық гигиена ережелерін сақтауға шақырды:

«Бөлмеңізді таза ұстауға тырысыңыз, және жиі-жиі желдетіп, дымқыл тазалық жүргізу қажет. Бір рет қолданылатын майлықтарды алып жүріңіз және жөтелгенде немесе түшкіргенде әрқашан мұрын мен ауызды жабыңыз. Егер сіз өзіңізді нашар сезінсеңіз, алдымен үйде болыңыз, жұмыста басшылықты вирустық инфекцияның белгілері туралы ескертіңіз, отбасының басқа мүшелерінен оқшаулаңыз, емханаға қоңырау шалыңыз, учаскелік дәрігерге SMS жіберіңіз және сізде белгілер бар екендігі туралы хабарлаңыз», - деді дәрігер Ғиният.

Барлық жаңалықтар