• usd 0.00%
    419.66
  • eur 0.00%
    500.44
  • rub 0.00%
    5.62
  • gbp 0.00%
    579.93
  • cny 0.00%
    64.73
Егжей-тегжейлі
Сот жүйесінің реформасы және өзекті мәселелері

Сот жүйесінің реформасы және өзекті мәселелері

1991 жылы мемлекеттік тәуелсіздігін жариялағаннан кейін басталған саяси, әлеуметтік және экономикалық қайта құру процесі негізінде елімізде ұлттық құқықтық жүйе қалыптасып, сот жүйесінің реформасы жүргізілді. Егеменді елдің сот саласында түбегейлі өзгерістер орын алып, мемлекеттік биліктің дербес тармағы – соттың іргетасы қаланды. Сол уақыттан басталған реформа кезең-кезеңімен заң-ережелер, бағдарламалар, халықаралық тәжірибе және сарапшылардың талқылауымен жетілдіріліп келеді. Сот жүйесінің қызметі Қазақстан Республикасы Конституциясының VII бөлімінде және "Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында айқындалған. Соттың мәртебесі, оның беделі мен тәуелсіздігі мемлекеттегі заң үстемдігінің, сонымен қатар, жеке азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының нақты көрсеткіші болып саналады.

24 Ақпан, 2021 14:15

Лaтын алфавитіне көшу: саяси және мәдени аспектілер

Лaтын алфавитіне көшу: саяси және мәдени аспектілер

Қaзaқ тілін кириллиaцaдaн лaтын грaфикacынa көшіру тәуелcіз Қaзaқcтaн тaрихындaғы ең елеулі реформaлaрдың бірі деп бaғaлaуғa болaды. Өйткені грaфикaның өзгерімен тілдің зaңдығындa, caяcи және мәдени caлaдa күрделі бетбұрыcтaр, cоны өзгеріcтер орын aлaтындығы Қaзaқcтaн тaрихындaғы және әлемде орын aлғaн оcығaн ұқcac оқиғaлaрдa көрініc тaпты. Лaтын әліпбиі Қaзaқcтaн үшін жaт емеc. ХХ ғacырдың бірінші жaртыcындa қaзaқ тілі әліпбиінің бірнеше рет өзгертілгені тaрихтaн белгілі. Қaзaқ дaлacындa ортa ғacырлaрдaн бері қолдaныcтa болғaн aрaб грaфикacынa негізделген шaғaтaй жaзуы 1924 жылы Aхмет Бaйтұрcынұлы құрacтырғaн «төте жaзуғa» aуыcтырылды. Aл 1929 жылы қaзaқ тілі лaтын әліпбиіне көшірілді. Лaтын әліпбиінде болғaн қaзaқ тілі 1940 жылы Кеңеc Одaғы құрaмындa болғaн өзге хaлықтaрдың тілі cекілді кириллицaғa aуыcты. 

16 Ақпан, 2021 14:40

Қазақстан полициясындағы реформалар: өткені мен бүгіні

Қазақстан полициясындағы реформалар: өткені мен бүгіні

Ішкі істер саласының, сол салада қызмет ететін мамандардың имиджі қашанда өзекті және заңның тікелей көрінісі іспетті. Мәселен, коммунистік режимнің құрылуымен бір мезетте пайда болған НКВД үштіктері және кейіннен құрылған милиция қызметі биліктің қолшоқпары қызметін атқарып, сол кезеңдегі саяси билікті қорғауға барынша қызмет етті. Оның ішінде қарапайым халықтың мал-мүлкін тәркілеу, өздерін итжеккенге айдау, соттау, ату, ұру, жазалау, қудалау барлығы милицияның қолымен жасалып, елдің түсінігінде форма киінгендер жазалаушы ретінде қабылданды. Алайда, бертін келе кеңестік идеология тұсында барлық теледидар, газет-журналдар милицияның келбетін халықтың қорғаушысы ретінде насихаттап, көптеген жас жеткіншек көкейінде өскенде милиция боламын, қылмыспен күресетін үлкен тұлға боламын деп армандап өскені жасырын емес.

10 Қараша, 2020 10:34

«Жұмсақ күш» саясаты: ұлттық қауіпсіздік пен мүмкіндіктер

«Жұмсақ күш» саясаты: ұлттық қауіпсіздік пен мүмкіндіктер

«Жұмсақ күш» (soft power) саясаты туралы әлемдік деңгейде жиі айтылып, жазылып келеді. Бұл терминді алғаш рет 1980 жылдары ғылыми айналымға енгізіп, танымал еткен америкалық саясаттанушы Джозеф Най. Ол мемлекеттердің бір-біріне ықпал ету, гегемониясын орнату жолында тарихтан бері қалыптасып келе жатқан қатты күш (hard power), яғни күш қолдану арқылы басып алу тәсілінің уақыт өте өзгеріп келе жатқанын, алдағы уақытта «жұмсақ күштің», яғни күш қолданбай әр түрлі экономикалық, технологиялық, идеологиялық, мәдени, коммуникациялық тәсілдер арқылы өз дегенін орындату үдерісінің күн тәртібіне шығатынын айтқан. Оның саяси теориясы Американың сыртқы саясатында айрықша назарға алынған. Мұны Американың тек теория жүзінде ғана емес, тәжірибе жүзінде іске асырып отырған саясатынан байқауға болады.

27 Қазан, 2020 15:14

Белсенді азаматтық қоғам - білікті мемлекеттік басқарудың кепілі

Белсенді азаматтық қоғам - білікті мемлекеттік басқарудың кепілі

Елімізде тәуелсіздік алған жылдары мемлекеттік қызмет саласын реформалау, оны кәсіби әрі халыққа ыңғайлы ету бағытында біраз жұмыс атқарылды. Кеңес Одағы ыдырап, орнына тәуелсіз мемлекет құру ісі қолға алынды. Кеңестік басқару жүйесінің орнына заманауи қазақстандық басқару моделі енгізіле басталды. Еліміз өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде қалыптастыру жолына көшті. Тиісінше мемлекеттік басқару саласы заң шығарушы, атқарушы және сот жүйесі түрінде үш тармаққа бөлінді. Оның ішінде атқарушы билік саласының тиімді қызметі елдегі реформалардың жеміс беруіне тікелей ықпал етуші фактор. Қазіргі таңда мемлекеттік қызмет саласын одан әрі дамыту бойынша көптеген ұсыныс-пікірлер айтылуда. Бүгінгі мақаламызда да осы мәселе төңірегінде ой қозғамақпыз.

16 Қазан, 2020 15:14