Әлем жаңалықтары

Қорғаныс қабілеті жөнінен 50 орындамыз: ҚК - әлеуметтік лифт (2-бөлім)

Негізі қоғамдағы адамдардың белгілі бір әлеуметтік топтардан, таптардан, жіктерден келесі бір әлеуметтік жағдайға ауысуы әдетте «әлеуметтік мобильділік» деп аталады. Яғни, белгілі бір әлеуметтік статустағы адам әлеуметтік мобильділіктің нәтижесінде жағдайы жақсарып немесе төмендеп өзге әлеуметтік статус алуы мүмкін.

4 Мамыр, 2018 09:36

Қорғаныс қабілеті жөнінен 50 орындамыз

ЖаҺанда әр елдің әскери қуатын өлшейтін түрлі ұйымдар мен мекемелер бар. Солар көбіне қандай да бір елдің қорғаныс қабілетіне байланысты баға беріп жатады. Сондай ұйымдардың бірі Global FirePower ұйымы жыл сайын рейтинг жариялап тұратыны бар. Сол рейтингте Қазақстан биыл 50 орынға тұрақтапты.

3 Мамыр, 2018 09:01

Адамзат тағдырының ортақ қауымдастығы

XXI ғасырдың басындағы әлемдік тәртіп, жаһандық проблемаларды шешу, халықаралық қауіпсіздікті орнату жолдары Қытай үшін аса маңызды. Көптеген елдер Қытаймен қарым-қатынас жүргізу бағыттарын қайта қарастыруда. Өйткені Қытай ұсынған инфрақұрылымдық жобалар дамушы мемлекеттердің өзіне тартады. Зерттеушілер Қытай үкіметі ғасырлар бойы қалыптасқан сыртқы саясат қағидаттарынан тайынбайды деп болжайды. Соңғы онжылдықта жаһандық қаржы-экономикалық дағдарыс, халықаралық қатынастар «архитектурасының» өзгеруіне байланысты оның концептуалдық тұрғыда дамып отырғанына куә боламыз. Қытайдың әр кезеңдегі сыртқы саяси ұстанымдары оның экономикалық мүдделерімен, ішкі мәселелерімен байланысып жатыр. ҚХР сыртқы саяси принциптері трансформациясы жаңа концепциялардан көрініс табады. Соңғы жылдары жиі айтылатын «Адамзат тағдырының ортақ қауымдастығы» да соның дәлелі.

2 Мамыр, 2018 09:12

«Орта тап»: статистика мен шынайы жағдай

Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың «Президенттің бес әлеуметтік бастамасы» атты халыққа үндеуінің жарияланғанына да ай жарым уақыттан асып барады. Әу баста бұқара Үндеудің жеке азаматтардың өміріне енгізетін өзгерісіне қуанған. Өйткені, Президент үндеуі бұқараның көкейіндегіні дөп басқан-ды. Дегенмен, бұл Үндеу Қазақстандағы орта таптың әлеуетін арттыруға бағытталған кешенді жоспарлардың бірі екендігін ешкім жоққа шығара алмаса керек.

24 Сәуір, 2018 09:30

Бір жылдан соң: сананың жаңғыруы басталды (2-бөлім)

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында: Күллі жер жүзі біздің көз алдымызда өзгеруде. Әлемде бағыты әлі бұлыңғыр, жаңа тарихи кезең басталды. Күн санап өзгеріп жатқан дүбірлі дүниеде сана-сезіміміз бен дүниетанымымызға әбден сіңіп қалған таптаурын қағидалардан арыл¬масақ, көш басындағы елдермен тереземізді теңеп, иық түйістіру мүмкін емес. Өзгеру үшін өзімізді мықтап қолға алып, заман ағымына икемделу арқылы жаңа дәуірдің жағымды жақтарын бойға сіңіруіміз керек.ХХ ғасырдағы батыстық жаңғыру үлгісінің бүгінгі заманның болмысына сай келмеуінің сыры неде? Меніңше, басты кемшілігі – олардың өздеріне ғана тән қалыбы мен тәжірибесін басқа халықтар мен өркениеттердің ерекшеліктерін ескермей, бәріне жаппай еріксіз таңуында.Жаңа тұрпатты жаңғырудың ең басты шарты – сол ұлттық кодыңды сақтай білу. Онсыз жаңғыру дегеніңіздің құр жаңғырыққа айналуы оп-оңай» деген болатын. Қазақстан да бұл үрдісті бастап кеткен еді ғой.

23 Сәуір, 2018 09:24

Бір жылдан соң: сананың жаңғыруы басталды

Осыдан тура 1 жыл бұрын, дәл осы күні, яғни сәуірдің 12-де Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласы жарық көрген болатын. Сол мақаласында Президент: «Еліміз жаңа тарихи кезеңге аяқ басты. Мен жыл басындағы халыққа Жолдауымда Қазақстанның үшінші жаңғыруы басталғанын жарияладым. Осылайша, біз қайта түлеудің айрықша маңызды екі процесі – саяси реформа мен экономикалық жаңғыруды қолға алдық. Біздің мақсатымыз айқын, бағытымыз белгілі, ол – әлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына қосылу. Аталған екі жаңғыру процесінің де нақты мақсат-міндеттері, басымдықтары мен оған жеткізетін жолдары бар. Мен көздеген жұмыстарымыздың бәрі дер уақытында және барынша тиімді жүзеге асарына сенімдімін. Бірақ, ойлағанымыз орындалу үшін мұның өзі жеткіліксіз. Мақсатқа жету үшін біздің санамыз ісімізден озып жүруі, яғни одан бұрын жаңғырып отыруы тиіс»,-деген болатын. Сөйтіп, елімізде ұлттың рухани жаңғыру процесі басталған.

12 Сәуір, 2018 12:04

ҚХР-да оқып жүр талай қазақ баласы (2-бөлім)

«Ұлы Жібек жолы» бойымен тек тауар-өнім тарап, сауда-саттық дамыды десек қателесеміз. Жібек жолымен жеті жұрттың тілі мен діні танылып, мәдениетаралық коммуникация орнады. Тарихшы-профессор Т.Зәкенұлының «Мәңгітас» тарихи романында Таң династиясы кезеңінде(751-907 жж) 3 мыңға жуық түрік, тибет, корей және т.б көшпенділердің өкілдері табғаш астанасы Чаңанда(қазіргі Сиань) қолөнер, егіншілік, әскери іс, ел басқару ілімін үйренгені айтылады. Солардың қатарында болған Тоныкөк «...елу жыл ісін, күшін берген», «күндіз отырмаған, түнде ұйықтамаған» түріктердің тәуелсіздігін қайтару жолында Чаңанда алған білімін пайдаланған деседі. Яғни, «санасы сақ, құлағы түрік» халықтың Қытай елінде білім алу тарихы тереңнен басталады. Ал бүгінгі «Жаңа Жібек жолы» білім мен инновацияның жолына айнала ма? Қазақстанның білім саласы қаншалықты бәсекеге қабілетті? Шығыстанушы Олжас Бейсенбаевтың сараптамасы, білім іздеушілердің бір кәдесіне жарар деген мақсатпен жариялап отырмыз. Оқып көріңіз...

10 Сәуір, 2018 09:06

ҚХР-да оқып жүр талай қазақ баласы (1-бөлім)

«Ұлы Жібек жолы» бойымен тек тауар-өнім тарап, сауда-саттық дамыды десек қателесеміз. Жібек жолымен жеті жұрттың тілі мен діні танылып, мәдениетаралық коммуникация орнады. Тарихшы-профессор Т.Зәкенұлының «Мәңгітас» тарихи романында Таң династиясы кезеңінде(751-907 жж) 3 мыңға жуық түрік, тибет, корей және т.б көшпенділердің өкілдері табғаш астанасы Чаңанда(қазіргі Сиань) қолөнер, егіншілік, әскери іс, ел басқару ілімін үйренгені айтылады. Солардың қатарында болған Тоныкөк «...елу жыл ісін, күшін берген», «күндіз отырмаған, түнде ұйықтамаған» түріктердің тәуелсіздігін қайтару жолында Чаңанда алған білімін пайдаланған деседі. Яғни, «санасы сақ, құлағы түрік» халықтың Қытай елінде білім алу тарихы тереңнен басталады. Ал бүгінгі «Жаңа Жібек жолы» білім мен инновацияның жолына айнала ма? Қазақстанның білім саласы қаншалықты бәсекеге қабілетті? Шығыстанушы Олжас Бейсенбаевтың сараптамасы, білім іздеушілердің бір кәдесіне жарар деген мақсатпен жариялап отырмыз. Оқып көріңіз...

9 Сәуір, 2018 09:56

Таныс шекарадағы трансшекаралық өзендер мәселесі (2-бөлім)

Біз тіршілік етіп жатқан Жер бетінің 70%-дан астамын су алып жатыр деп есептейміз. Ғылыми тұрғыда солай. Бірақ, оның ауыз суы, яғни тұтынуға жарамдысы тым аз. Көп бөлігін мұхиттар мен ішуге жарамсыз теңіздер, мұзды мұхиттар құрайды. Әлем ғалымдар біраздан бері ендігі Жер бетіндегі тартыс мұнай мен алтын үшін емес, қара су үшін болатынын болжап отыр. Қазірдің өзінде бірқатар елдердің ауыз су зардабын тартып отырғанын байқаймыз. Бұл бір елдің ішіндегі ғана емес, трансшекаралық өзендер мәселесі. Бұл мәселеден біз де ада емеспіз. Біздің елге де бір немесе бірнеше елді кесіп өтіп келіп жатқан, бізден өтіп жатқан өзендер бар. Жалпы, осы трансшекаралық өзендер, олардың рационалды пайдаланылуы, елдердің мүдделестігі, су саясаты туралы жас ғалым Олжас Бейсенбайдың сараптамасын ұсынамыз.

29 Наурыз, 2018 16:37

Таныс шекарадағы трансшекаралық өзендер мәселесі (САРАПТАМА)

Біз тіршілік етіп жатқан Жер бетінің 70%-дан астамын су алып жатыр деп есептейміз. Ғылыми тұрғыда солай. Бірақ, оның ауыз суы, яғни тұтынуға жарамдысы тым аз. Көп бөлігін мұхиттар мен ішуге жарамсыз теңіздер, мұзды мұхиттар құрайды. Әлем ғалымдар біраздан бері ендігі Жер бетіндегі тартыс мұнай мен алтын үшін емес, қара су үшін болатынын болжап отыр. Қазірдің өзінде бірқатар елдердің ауыз су зардабын тартып отырғанын байқаймыз. Бұл бір елдің ішіндегі ғана емес, трансшекаралық өзендер мәселесі. Бұл мәселеден біз де ада емеспіз. Біздің елге де бір немесе бірнеше елді кесіп өтіп келіп жатқан, бізден өтіп жатқан өзендер бар. Жалпы, осы трансшекаралық өзендер, олардың рационалды пайдаланылуы, елдердің мүдделестігі, су саясаты туралы жас ғалым Олжас Бейсенбайдың сараптамасын ұсынамыз.

28 Наурыз, 2018 11:03

БАӘ – Қазақстан: сенімді серіктестер

Наурыз мерекесінде ел демалысқа шығып, мерекелік шаралар ұйымдастырып жатқанда Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев екі елге сапарлап қайтты. Бірі көршіміз – Өзбекстан, екіншісі – Біріккен Араб Әмірліктері. Өзбекстан Президентімен сол сапардан 3-4 күн бұрын ғана, Орталық Азия елдері басшыларының Астанадағы Консультативтік кездесуі аясында кездесті. Кейін, жеке және кеңейтілген құрамда кездесулер өтіп, екі ел арасында бірқатар келісімдерге қол қойылғаны мәлім. Ал Араб Әмірліктерімен Қазақстанның қарым-қатынасы тек дипломатиялық ресми кездесулерге ғана негізделген десек қателесеміз. Өйткені, БАӘ Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бері Қазақстанмен саяси, сауда-экономикалық жағынан тығыз байланыс орнатқан ел. Екі ел арасында ірі бірлескен жобалар да қолға алынған. Ал енді Елбасының осы сапары не берді? Егер Өзбекстанмен арадағы байланысымыз соңғы деректерге сүйенсек, 2 млрд АҚШ доллары көлемінде болса, БАӘ-мен әзірге 600 млн АҚШ долларынан сәл ғана асады екен. Ал бұл сапардың саяси һәм экономикалық берері не?

27 Наурыз, 2018 15:27

Арқадағы кездесудің саяси мәні неде?

Орталық Азия аймақтық саясатты өз бетінше жүргізіп, жеке қызығушылықтарын қамтамасыз ететін уақыт келді. ОА – табиғи ресурстарға бай, ерекше мәдени-өркениеттік потенциалы бар, транзиттік әлеуеті зор, сонымен қатар тұрақсыздық пен қақтығыстардың да ошағына жақын орналасқан.

14 Наурыз, 2018 10:33

«Өзін-өзі қамтығандар»: кімдер, олар кімге сенеді?

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» деп аталатын Жолдауында Қазақстанның еңбек нарығындағы айырықша топқа баға бергені бар. Президент ресми құжаттарда «өзін өзі қамтығандар» деп аталатын әлеуметтік топты экономикаға пайдасы мол болатын күш ретінде бағалаған. Жолдауда «Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мен жұмыссыздар экономикалық өсімнің резерві саналады» делінген еді. Дегенмен, «өзін-өзі қамтығандар» деп аталатын топтың қандай категорияға жататынына, әлеуметтік-экономикалық саясатта қандай рөл атқаратынына бір жақты баға беру қиын.

7 Наурыз, 2018 10:38

«Цифрлық Жібек жолы» аясындағы Қазақстан-Қытай ынтымақтастығының дамуы

Қазақстан тәуелсіздігінің ширек ғасырлық межесі жедел және күрделі өзгерістермен тұспа-тұс келді. Жаһандық экономикалық мен геосаяси бетбұрыстар, миграциялық тенденция, экологиялық проблема мемлекетаралық қарым-қатынастардың жаңа форматын қалыптастыруда. Технологиялық трендтер қоғамның экономикалық, әлеуметтік-мәдени даму сипатына өзгерістер енгізеді. Бұл құбылыс Төртінші өнеркәсіптік революцияның алғышарты ретінде бағаланады.

2 Наурыз, 2018 09:05