Үкімет

6 айдың қорытындысы: Елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы қалай жүзеге асырылуда

Қазақстанда өнеркәсіп өндірісінің көлемі 5,2% -ға өскен. Бұл туралы 2018 жылдың 6 айының қорытындысы бойынша әлеуметтік-экономикалық даму мен республикалық бюджеттің атқарылуының қорытындысы талқыланған Үкімет отырысында талқыланды. Жарты жылда елде әлеуметтік-экономикалық салада қандай нәтижеге қол жеткізілді? Келесі материалдан оқи аласыздар.
Астана қаласы10 Шілде , 16:24

Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов  экономикалық процестердің дамуы теңгерімді өсуінің арқасында тұрақты сақталып отырғанын жеткізді.

«Экономикалық қызметтің барлық сегменттерінде оң серпін байқалған.  Биылғы  бірінші жарты  жылдық  қорытындысы бойынша ЖІӨ өсуі 4,1% құрады. Жалпы экономиканың көтерілуінің инфляциялық процестерінің жалғасып келе жатқанының бәсеңдеуі және жоғары инвестициялық белсенділігі аясында болып отыр», - деді Т.Сүлейменов.

Сондай-ақ, министр  инфляция көлемі айтарлықтай төмендеп,   2,6%-ға жеткенін айтты.

«Негізгі капиталға салынатын инвестициялар бойынша жоғары өсу үрдісі сақталуда. Оның өсуі 25,8% құрады. Ағымдағы жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша елдің халықаралық резервтері 0,9% артып, 89,9 млн АҚШ долларына дейін жетті. Өнеркәсіп өндірісі 5,2% артып, осы қарқындар сақталуда. Тау-кен өндіру өнеркәсібі 5,5% өсті. Бұл өсу негізінен Қашағанда мұнай өндіру жұмыстарының асыра орындалуына байланысты болып отыр. Жоспарланған 4,9 млн тоннаның орнына 6,2 млн тонна өндірілді», - деді Сүлейменов.

Ведомство басшысы атап өткендей, өңдеу өнеркәсібі серпінінің тұрақты өсуі байқалады және алғашқы жартыжылдық қорытындысы бойынша мұндағы өсу қарқыны 5,2% құраған.

Ал,  Қаржы министрі  Бақыт Сұлтанов   өткен кезеңде салықтардың өсу қарқынын ұлғайту шаралары жалғасқанын жеткізді. Шығыстардың уақытында игерілуіне кедергі жасайтын проблемаларды шешу үшін мемлекеттік органдармен бірнеше рет селекторлық жиналыстар өткізілді.

«Мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобалары шеңберінде міндеттемелерді тіркеу жалғасуда.Бюджет параметрлеріне келсек, барлық бюджеттердің деңгейлерінде кірістердің өсуі байқалады. Өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда мемлекеттік бюджеттің кірістерінің (трансферттерді есептемегенде) өсу қарқыны 112% құрап, бюджетке 407 млрд.теңге көп түсті. Республикалық бюджет 114% (329 млрд.теңге) және жергілікті бюджеттердің – 107,3%-ке (77 млрд.теңге) былтырғы жылдың көрсеткіштерінен жоғары қалыптасты», - деді Б.Сұлтанов.

Министр  шығыстар да жоғары процентпен игерілді. Олардың жартысынан астамы әлеуметтік салаға бөлініп, мемлекеттік бюджеттегі үлесін 58%-ке жеткізілгенін айтты.

«Есепті кезеңде жергілікті бюджеттер 45,8  млрд.теңгеге профицитпен атқарылды, республикалық бюджеттің тапшылығы 183,5 млрд.теңгені құрады.Кірістердің асыра орындалуының нәтижесінде республикалық бюджетте 37 млрд.теңге, жергілікті бюджеттерде – 250 млрд.теңге кассалық қалдықтар қалыптасты.Енді есепті кезеңдегі бюджеттің атқарылуының негізгі параметрлері туралы баяндайын.Кірістердің ұлғаюына макроэкономикалық жағдайдың жақсаруы да өз әсерін тигізуде. Бұдан басқа, бірінші жартыжылдықта бюджет кірістерін нығайту бағытында жұмыстар да өздерінің әсерін көрсетеді», - деді Қаржы министрі.

Оның айтуынша,  олар – электронды шот-фактура, АСТАНА -1, тауарларды таңбалау ақпаратттық жүйелерді қолдану және салық әкімшілендіру мақсатында үшінші тұлғалардың деректер базасын құру. Осы бастамаларды іске асыру арқасында есепті кезеңде бюджетке 46 млрд. теңге қосымша қаражат түсті.

«Нәтижесінде республикалық және жергілікті деңгейлерде кірістер жоспарлары асыра орындалып отыр. Республикалық бюджеттің кірістері 102,4% орындалып, 2 трлн.684 млрд.теңге түсті. Жергілікті бюджеттердің өз кірістері 108,4%-ке орындалды.Қортындысында мемлекеттік бюджетке 3,8 трлн.  теңге жиналып, кірістердің жоспары 104,1% асыра орындалды.Мемлекеттік қаржының тұрақтылығын нығайту біздің алдымыздағы басты мақсаттардың бірі.Ол үшін бюджетке жүктемені төмендетуге әсерін тигізетін мемлекеттік-жекешелік әріптестікті қолдануды кеңейтуіміз қажет. Осы бағыттағы жұмыстың қарқыны былтырдан бері өсуде.Мәселен, ағымдағы жылдың 1-ші қаңтарына мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын іске асыру үшін 133 шарттар бойынша 90,4 млрд.теңгеге міндеттемелер тіркелсе, 1 шілдеге олардың саны 213 –ке дейін өсіп, 772 млрд.теңгені құрады», - деді ол.

Ол айтып өткендей, шығыстардың атқарылу проценті өткен жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда жақсарды: мемлекеттік бюджет - 99%, республикалық - 99%, жергілікті – 99,6%-ке орындалды.

«Игерілмеген сомаларды қайта бөлу деген бір ай бұрын берген тапсырмаңызды орындау үшін, 6 айдың қортындысы бойынша қабылданбаған міндеттемелері бар бюджеттік бағдарламаларға талдау жүргізілді.Нәтижесінде, конкурстар өткізілмеген бюджеттік бағдарламаларды бюджет заңнамасына сәйкес жылдық жоспарынан 10%-ке дейін қысқарту  механизімін қолдануды ұсынамыз.Жалпы қысқартуға жататын шығыстардың сомасы 16 млрд.теңгені құрайды.Мәселен, 12,3 млрд.теңге Қорғаныс министрлігінде, 1,9 млрд.теңге ауыл шаруашылығы министрлігінде, Мәдениет және спорт министрлігінде көктемгі бюджеттің ңақтылануы кезінде берлген қаражаттарға әлі де конкурстар өткізілмеген (116,9 млн.теңге) және тағы басқалар.Бұдан басқа, игерілмеу қалу қаупі бар шығыстардың 46 млрд.теңгесін күзгі күтілетін бюджеттің ңақтылануы кезінде қайта қараймыз. Ол туралы қыркүйек айында қосымша баяндаймыз», - деді Б.Сұлтанов.

Ал, есепті кезеңнің жоспарына келсек, игерілмеу сомасы 1 маусымға қарағанда 50%-ке азайып, 36,2 млрд.теңгені құрады.

Оның негізгі сомасы 6 мемлекеттік органдарда қалыптасты.

Өңірлерді қолдауға биылғы жылы 743 млрд.теңге қарастырылған. 1 шілдеге оларға 273 млрд.теңге бөлінді. 270 млрд.теңге игерілді, яғни 99%. Игерілмеу сомасы былтырғы жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда (15,4 млрд.теңге) 6,7 есеге азайып, 2,3 млрд.теңгені құрады.

Сондай-ақ, Қазақстанда өнеркәсіп өндірісінің көлемі 5,2% -ға өскен. Бұл туралы ҚР Инвестициялар және даму вице-министрі Қайырбек Өскенбаев бүгін Қазақстан Республикасы Үкіметінің әлеуметтік-экономикалық даму жөніндегі отырысында сөйлеген сөзінде мәлімдеді.

 Оның айтуынша, үстіміздегі жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша өнеркәсіп өндірісінің көлемі 5,2% -ға, оның ішінде тау-кен өндіруде 5,5% -ға, өңдеумен 5,2% -ға өсті.

  «Тау-кен өнеркәсібінде түсті металл кендерін өндіру көлемі 2,5% -ға, темір рудаларын өндіру 7,7% -ға өсті. Өңдеу өнеркәсібінде металлургия өнеркәсібінің өсуі 3,4% (қара түсті 5%, түсі 2,1%) байқалады; химия өнеркәсібінде - 11%; машина жасауда - 17,2%; құрылыс материалдарын өндіруде - 2,2%; жеңіл өнеркәсіпте - 2,3%. Базалық металдарға бағалардың былтырғы деңгейде сақталуы өндіріс көлеміне жағымды әсер етеді», - деді вице-министр.

2018 жылдың қаңтар-маусым айларында жеке индекс көлемі 104,9% құрады. Бірінші жартыжылдық қорытындысы бойынша Қазақстан арқылы контейнерлік тасымалдаудың жалпы көлемі 206 мың контейнерді құрады және өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 40% -ға өсті (2017 жылдың қаңтар-маусымы) жыл - 148 мың).

ҚХР-ЕО-ҚХР бағыты бойынша бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда (2017 жылдың қаңтар-маусымында - 73,1 мың) 101 мың контейнер құрады және 38% -ға өсті. Вице-министрдің мәліметінше ЖИК құрылыс бойынша 103,8% (2018 жылға жоспар - 103,6%) құрады.

 «Тұрғын үй құрылысына 513,4 млрд теңге инвестиция салынды, бұл өткен жылғы деңгейден 28,4% жоғары. 5,8 млн шаршы метр пайдалануға берілді. Тұрғын үйдің жалпы ауданының көлемі (2017 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 104,8%). Республика бойынша барлығы 49 667 бірлік тұрғын үй пайдалануға берілді, оның ішінде 20 532 жеке үйлер», - деді Қайырбек Өскенбаев өз сөзінде.

Өз кезегінде, Ауыл шаруашылығы Бірінші вице-министрі А. Евниев   «Еңбек» бағдарламасының екінші бағыты аясында  министрлік ауылдық елді мекендерде және шағын қалаларда Бағдарламаның қатысушыларына, бизнес жобаларды іске асырушы немесе іске асыруды жоспарлайтындарға кредит/микрокредит беру бойынша жұмыстарды жүргізіп жатқанын жеткізді.

«Жоғарыда көрсетілген іс-шараларды жүзеге асыру үшін 2018 жылы республикалық бюджеттен кредиттік бюджетке 44,7 млрд.тенге, оның ішінде «Президенттің бес әлеуметтік бастамасы» төртінші бастамасын іске асыру аясында 13,9 млрд.теңге көлемінде қарастырылған.Көзделген қаражаттан 11 000 микрокредиттер беру жоспарланып отыр.Ағымдағы жылдың 2 шілдесіндегі жағдайға байланысты 2 486 микрокредит бере отырып, Республика бойынша игеру 8,9 млрд.теңгені (20%) құрайды, соның ішінде:4,9 млрд.тенге сомасына 1 427 стартап жоба, 0,6 млрд. теңге соммасына 78 зәкірлік кооперациялық жоба, 2,4 млрд. теңгеге Бастау Бизнес бойынша  720 жоба,оның ішінде оқылғандары 2017 жылы – 1,1 млрд.теңгеге 331 жоба», - деді А.Евниев.

Өз кезегінде, Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаев  жарты жылдың қорытындысы бойынша    4,1 пайыз өсім бар екенін айтып өтті.

«Мұнай өндіру, табиғи газ, металл, өңдеу, тамақ өндірісі, химия, фармацефтика, электр энергиясы және  сумен жабыдықтау бойынша төмендіктер бар. Біз маусым айын мамырмен салыстырғанда  өсімді төмендетіп  отырмыз. Маусымда ол көрсеткіш төмендеген. Осы бағытпен кетсек, көрсетілген межеден шыға алмай қаламыз», - деді Премьер.

Сондай-ақ, Б.Сағынтаев өңірлер бойынша  мамырмен салыстырғанда   тежеу бар екенін атады.

«Осыған аса көңіл бөлу керек. Құрылыс бойынша көптеген өңірлерге ескерту жасадық, қазір үлкен өзгерістер болғанын  байқап отырмыз», - деді Б.Сағынтаев.

Аягөз Құрмаш 




Яндекс.Метрика