Қазақ киносы жас емес – Дулат Исабеков

««Ленфильммен» бірігіп түсірген алғашқы көркем фильм «Амангелдіден» бері қарайғы уақытта қазақ кино өнері кәсіпқой мамандармен толыға түсті. Талай-талай режиссерлер мен сценаристер Мәскеуде, Ленинградта жоғары білім алып, Ресей кинематографистерінің шеберлік шыңдау мектептерінен білім мен тәжірибе жинақтап, қазақ киноөнері өз алдына отау тігіп, күні бүгінге дейін жүздеген көркем ленталарды дүниеге әкелді. Олардың біраз бөлігі бұрынғы одақтық, қала берді, әлемдік экрандарға жол тарта бастады», - деді Д.Исабеков.

Жазушының айтуынша,  халықаралық кинофестивальдерге қатыса қалған «Қазақфильм» туындылары өзгелерден оза шауып, қомақты жүлделерді иелене бастады. Демек, қазақ киноөнеріне мешеу балаға қарағандай көзқарастан арылып, жетілген, уақыт жағынан алғанда тарлан ашатын жасқа жеткен, киноөнеріне қойылатын ең жоғарғы талаптардың қандай түрін артсаң да белі қайыспай көтеретін кезге жеткенін есте ұстауымыз керек.

«Әсіресе, Қазақ елі Тәуелсіздік туын көтерген кезден бастап, қазақ киноөнері де идеологиялық құрсаудан босап, өз жолын өзі таңдайтын, өз қолындағы кинокамераның объективін біреудің нұсқаған жағына емес, өзінің қалаған жағына бұра алатын еркіндікке ие болды. Бұған дейін де талай-талай тақырыптың басын қайырып, көркем кинолента түсіруде көптеген дүние тындырып тастағандай тоқмейіл көңілде жүріп келген қазақ кинематографтарының алдынан еркіндіктің жаңа көкжиегі ашылып, сол еркіндік сценаристер мен режиссерлердің алдына жаңа тақырыптар мен жаңа талаптарды лек-легімен үйіп тастады. Қазақ көрермендері сусап отырған сондай лек-лек тақырыптың бірі – тарихи тақырып болатын», - деді драматург.

Қазақ прозасы мен драматургия саласында бұл тақырыпта біршама толымды дүниелер пайда болған еді.

Д.Исабековтың  айтуынша,  М.Әуезовтің «Хан Кене», Т.Ахтановтың «Ант», Қ.Бекхожиннің «Ұлан асу» атты драмалары кеңестік кезеңде-ақ өмірге келсе, І.Есенберлиннің «Қаһар», «Алмас қылыш», Ә.Кекілбаевтың «Елең-алаң», М.Мағауиннің «Аласапыран», С.Сматаевтың «Елім-ай» романдары тарихи көркем шығармаға сусап отырған оқырмандардың айызын қандырған туындылар еді. Ал кино саласында Тәуелсіздікке дейін түсі­рілген «Шоқан Уәлиханов» («Его время при­дет»), «Отырардың күйреуі», «Сұлтан Бей­барыс» фильмдері болмаса, қазақ халқының түп-та­мы­рына үңілген кинотуындылар жоқтың қасы еді.