Шағын және орта бизнес (3-ші бөлім)
Бүгін, Қазақстан, бұл әлі негізін шикізат экспорты – мұнай, газ, түрлі қазбай байлықтары, қара және түрлі-түсті металл, астық құрайтын индустриалды экономика. Біздің экспорт өңделмеген өнімнен тұрады, яғни шикізат күйінде экспорттаймыз. Ендігі қарама-қайшылықты қарағыз. Осыдан кейін барамыз да, халық тұтынатын түрлі тауарларды импорттан аламыз. Мысалы, көліктік құралдар, приборлар мен автоматтар, химиялық өндіріс өнімдері, жанармай және тағы басқа да халыққа күнделікті қажет дүниелер.
Бұл нені аңғартады? Иә, біз ештеңені өңдегіміз келмейді. Одан да Қытайға сталь прокаттарын жіберіп, ол жақтан біздің жіберген металдан жасалған дайын өнімді ала саламыз. Көптеген жылдардан бері осылай болып келді және әлі де солай. Егер дағдарыс келіп бәрін орнына қоймағанда әлі де солай жалғаса беретін түрі бар.
Мұнай бағасының күрт төмендеп кетуіне байланысты мемлекеттік бюджет кірісі айтарлықтай әлсіреп қалды. Бұрын мемлекеттік және квазимемлекеттік сектор арқылы халықтың тұтыну және өмір сүру деңгейінің өсуі қамтамасыз етіліп келген болатын.
Қазір, дағдарыс жағдайында мемлекет шығындарды қысқартып, мұнай ренталарын тиімді пайдалануға көшкен кезде ған біз белгілі бір дүниеге ие болуымыз үшін оны жасауымыз керек екені түсінікті бола қалды.
Және мұны мемлекет емес, өзіміз жасауымыз керек. Мемлекет әлемдегінің бәрін жасай алмайды, бұрандадан бастап тікұшаққа дейін дегендей. Бірақ, мемлекет қолынан келетін дарындыларды, өз идеяларын іске асыра алатын азаматтарға қолайлы жағдай туғызуы керек.
Қолайлы жағдай дегеніміз, ол кем дегенде әкімшілік және салық мәселелері мен құқығының қорғалуын қамтамасыз етіп берсе, біздің азаматтардың сенімді жұмыс істеулеріне мүмкіндік беру деген сөз. Шағын кәсіпкердің өзі бір жұмыс орыны ғой. Адам өзіне өзі жұмыс орынын құрды, сол арқылы өзін өзі қамтамасыз етіп отыр, салығын төлейді, кірісті алады және жұмсайды, сонымен қатар, ел экономикасына да үлес қосып отыр, деген сөз.
Қорыта айтқанда ШОБ Қазақстанға қажет және маңызды. Мемлекет шағын бизнесті бекер жеңілдетіп жатқан жоқ. Аздап болса да табыс кіргізетін бұл саланың болашағы зор.
