«Мен оларды 3 «С» деп атар едім, себебі олардың атауларының барлығы осы әріптерден басталады. Біріншіден «Communication» (әңгімелесу), ЭСДҰ-ның  (Экономикалық серіктестік және дамыту ұйымы) мәліметі бойынша ол маңыздылығы жағынан 81% құрайды. Екіншіден «Сreative» (креативтілік) маңыздылығы жағынан 75% қамтиды, ал үшіншіден «Сritical thinking» (сыни ойлау) 58%болды», - деп М. Зельман атап өтті.

Сонымен қатар, Қазақстанда жоғарғы оқу орындардың түлектерін жұмысқа алуда әңгімелесу бойынша тапшылық 80% болса, креативтілік пен сыни ойлау бойынша тапшылық 70% құрады.

Айта кетерлік жайт, PISA бағдарламасы үш жылда бір өткізіледі және онда үш зерттеудің бірі: математикалық сауаттылыққа, жаратылыстану ғылымдары мен оқу мүмкіншілігі  бағыттарына басымдылық берілген.

Зерттеу барысында оқып жүргендердің аргумент айту, проблеманы құру және шешу, моделдеу, нәтижені беруде түрлі әдістерді  пайдалану біліктілігі бағаланады.

Естеріңізге сала кетейік, Қазақстан PISA 2009 және 2012 жылы қатысты.

2012 жылдың нәтижелері математика және жаратылыстану салаларында прогресті көрсетті. Алайда оқу яғни мәтінді оқу, ақпаратты құбылтыу, онымен жұмыс істеу салаларында айтарлықтай өзгеріс жоқ. Математика көрсеткіштері бойынша (зерттеуге негізі 8 сынып оқцшылары қатысқан)Қазақстан 49 орында болса, жаратылыстанудан 52, оқудан 60 орындарға жайғасқан.