Басты

Сараптама

Каспийдің құқықтық мәртебесін анықтаудың өзекті мәселелері 21 Мамыр 11:31
Бүгінгі халықаралық қатынастарда Каспийдің құқықтық мәртебесін анықтау маңызды мәселенің қатарында. Каспий теңізі географиялық орналасуына қарай бірқатар мемлекеттің қарым-қатынасына тікелей әсер етіп отыр. ХХ ғасырдың 90-жылдарына дейін Каспий аймағы КСРО-Иран байланысымен айқындалған еді. Кеңес Одағы ыдыраған соң тәуелсіз республикалардың құрылуы аймақтағы геосаяси тепе-теңдіктің өзгеруіне алып келді. Каспий бассейнінің энергетикалық қоры мен транзиттік мүмкіншілігі таяу жатқан елдерден тыс әлемнің жетекші державаларының да назарын аударады. Шығыстанушы Олжас Бейсенбаевтың сараптамасы қарт Каспийдің жағалауындағы елдердің Тәуелсіздік алғалы көтеріп, зерттеп, әртүрлі деңгейде жиындар өткізуіндегі мақсат, мүдделері айтылыпты. Географиялық орналасуына қарай Қазақстанға ең көп үлес тиюі керек. Дегенмен, жағалаудағы өзгелер де өз үлесінің аздығына келісе қоймайды. Қайтпек керек? Теңіздің мәртебесі айқындалса, ол шегара мәселесін шешуге қаншалықты септігін тигізеді?

Айдарлар
  • Таныс шекарадағы трансшекаралық өзендер мәселесі (САРАПТАМА) 28 Наурыз 11:03 Біз тіршілік етіп жатқан Жер бетінің 70%-дан астамын су алып жатыр деп есептейміз. Ғылыми тұрғыда солай. Бірақ, оның ауыз суы, яғни тұтынуға жарамдысы тым аз. Көп бөлігін мұхиттар мен ішуге жарамсыз теңіздер, мұзды мұхиттар құрайды. Әлем ғалымдар біраздан бері ендігі Жер бетіндегі тартыс мұнай мен алтын үшін емес, қара су үшін болатынын болжап отыр. Қазірдің өзінде бірқатар елдердің ауыз су зардабын тартып отырғанын байқаймыз. Бұл бір елдің ішіндегі ғана емес, трансшекаралық өзендер мәселесі. Бұл мәселеден біз де ада емеспіз. Біздің елге де бір немесе бірнеше елді кесіп өтіп келіп жатқан, бізден өтіп жатқан өзендер бар. Жалпы, осы трансшекаралық өзендер, олардың рационалды пайдаланылуы, елдердің мүдделестігі, су саясаты туралы жас ғалым Олжас Бейсенбайдың сараптамасын ұсынамыз.
  • БАӘ – Қазақстан: сенімді серіктестер 27 Наурыз 15:27 Наурыз мерекесінде ел демалысқа шығып, мерекелік шаралар ұйымдастырып жатқанда Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев екі елге сапарлап қайтты. Бірі көршіміз – Өзбекстан, екіншісі – Біріккен Араб Әмірліктері. Өзбекстан Президентімен сол сапардан 3-4 күн бұрын ғана, Орталық Азия елдері басшыларының Астанадағы Консультативтік кездесуі аясында кездесті. Кейін, жеке және кеңейтілген құрамда кездесулер өтіп, екі ел арасында бірқатар келісімдерге қол қойылғаны мәлім. Ал Араб Әмірліктерімен Қазақстанның қарым-қатынасы тек дипломатиялық ресми кездесулерге ғана негізделген десек қателесеміз. Өйткені, БАӘ Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бері Қазақстанмен саяси, сауда-экономикалық жағынан тығыз байланыс орнатқан ел. Екі ел арасында ірі бірлескен жобалар да қолға алынған. Ал енді Елбасының осы сапары не берді? Егер Өзбекстанмен арадағы байланысымыз соңғы деректерге сүйенсек, 2 млрд АҚШ доллары көлемінде болса, БАӘ-мен әзірге 600 млн АҚШ долларынан сәл ғана асады екен. Ал бұл сапардың саяси һәм экономикалық берері не?
  • Арқадағы кездесудің саяси мәні неде? 14 Наурыз 10:33 Орталық Азия аймақтық саясатты өз бетінше жүргізіп, жеке қызығушылықтарын қамтамасыз ететін уақыт келді. ОА – табиғи ресурстарға бай, ерекше мәдени-өркениеттік потенциалы бар, транзиттік әлеуеті зор, сонымен қатар тұрақсыздық пен қақтығыстардың да ошағына жақын орналасқан.
  • «Өзін-өзі қамтығандар»: кімдер, олар кімге сенеді? 07 Наурыз 10:38 Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» деп аталатын Жолдауында Қазақстанның еңбек нарығындағы айырықша топқа баға бергені бар. Президент ресми құжаттарда «өзін өзі қамтығандар» деп аталатын әлеуметтік топты экономикаға пайдасы мол болатын күш ретінде бағалаған. Жолдауда «Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мен жұмыссыздар экономикалық өсімнің резерві саналады» делінген еді. Дегенмен, «өзін-өзі қамтығандар» деп аталатын топтың қандай категорияға жататынына, әлеуметтік-экономикалық саясатта қандай рөл атқаратынына бір жақты баға беру қиын.
  • «Цифрлық Жібек жолы» аясындағы Қазақстан-Қытай ынтымақтастығының дамуы 02 Наурыз 9:05 Қазақстан тәуелсіздігінің ширек ғасырлық межесі жедел және күрделі өзгерістермен тұспа-тұс келді. Жаһандық экономикалық мен геосаяси бетбұрыстар, миграциялық тенденция, экологиялық проблема мемлекетаралық қарым-қатынастардың жаңа форматын қалыптастыруда. Технологиялық трендтер қоғамның экономикалық, әлеуметтік-мәдени даму сипатына өзгерістер енгізеді. Бұл құбылыс Төртінші өнеркәсіптік революцияның алғышарты ретінде бағаланады.
Параққа өту:
Яндекс.Метрика