Парламент

Т.Охлопкова: ДИАҚБ/ЕҚЫҰ мемлекеттерге- Қазақстанда болатын сайлау ұйымдастырушы мүшелерге 36 ұзақ мерзімді және 400 қысқа мерзімді бақылаушыларды жіберуді ұсынды

Демократиялық институттар мен адам құқықтары жөніндегі Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйым бюросының миссиясы өздерінің интернет-желілерінде бастапқы топқа сарапшыларды алатындары жөнінде ақпаратты жариялады. Ол жерде мемлкеттерге- ЕҚЫҰ қатысушыларына 36 ұзақ мерзімді және 400 қысқа мерзімді бақылаушыларды жіберу ұсынылған. Бұл жөнінде Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Татьяна Охлопкова Strategy2050.kz АА эксклюзивті берген сұхбаттында айтып өтті.
Астана қаласы 29 Қаңтар, 10:51

- Татьяна Витальевна, сіздің сайлау науқанындағы мол тәжірибенізді айтым өткім келеді. Сіздің басты бағыттарыңыздың бірі болып қазақстандық, сондай-ақ халықаралық сайлаушылар тізімін ұйымдастыру болып келеді. Қазақстандағы сайлау бақылаушыларының рөлі туралы толығырақ айта кетсеніз.

-  Қоғамда сайлауға деген сенім мен оның нәтижесіне қол жеткізу үшін оның рөлі бақылаушыларға тиесілі.  Қазақстанда жасалып жатқан әрекеттер түсінікті әрі халықаралық қоғамдастыққа ашық болу керек. Себебі  біз президенттік, парламенттік сайлаулар мен республикалық референдумдарға халықаралық бақылаушылар мен шет елдің БАҚ өкілдерін шақырамыз. Осылайша 1995 жылдан бастап ҚР 8830 халықаралық бақылаушылар мен шет елдің БАҚ құралдарының өкілдері қатысты. 2015 жылдың 25 сәуір айында болған президент сайлауында 1 024 халықаралық бақылаушылар мен шет елдің БАҚ өкілдері акредитталды, ал сайлау кезінде 31 мыңнан астам қазақстандық және халықаралық бақылаушылар, шел елдің БАҚ өкілдері мен кандидаттардың сенімді өкілдері қатысты. Мәжіліс пен мәслихат сайлауын 2016 жылдың 20 наурыз айына бекіткеннен кейін, Орталық сайлау комиссиясының төрағаларымен 18 мемлкеттің орталық сайлау комиссяисының бірінші басшыларына шақырту жіберілді. Олар ТМД мемлекеттерінің қатысушылары, Грузия, Латвия, Литва, Эстония, Үндістан, Корей, Моңғолия. Сыртқы істер министрі 11 халықаралық ұйымдарға шақырту жіберді. Соның аясында 112 мемлкетке шақырту жіберді.

- Қандай жағдайда Қазақстан бақылаушыларға аккредитация жүргізбеуге құқылы?

- ҚР Конституциясының сайлау бойынша 20-2 тармағына сәйкес, ҚР-ға саяси, экономикалық, басқа да қызығушылығы бар шет елдің мемлекеттері, халықаралық бақылаушылар мен шет елдің БАқ өкілдерін аккредитациялауға тыйым салынады. Сондай-ақ, ҚР заңнамаларында заң бұзған кезінде, шет мемлекет немесе халықаралық құқықтың жалпыға танылған нормалары, қылмыстық жаза жасағаны үшін кінәлі болғанда, аккредитацияға сұраным берген кезде 5 жыл ішінде сайлау өткiзу кезеңiнде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық  және заңсыз қызметтер болған кезде, шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың байқаушылары болып табылмайтын жеке тұлғалар.

Өздеріңіз білетіндей, халықаралық ұйымдар бақылаушыларды жіберіп, қазақстанда миссияларын құра алады.  Бұндай форматта Демократиялық институттар мен адам құқықтары жөніндегі Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйым бюросы жұмыс істейді.

- Дәстүрлі түрде Қазақстанда Демократиялық институттар мен адам құқықтары жөніндегі Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйым бюросының миссиясына бақылау жүргізеді (1999ж10 қаңтарынан бастап-Президент сайлауы), Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (2004 ж 19 қыркүйегінен-Мәжәләс сайлауы), Шанхай ынтымақтастық ұйымы (2077 ж 18 тамызынан-Мәжіліс сайлауы).

- Бұл жерде ДИАҚБ барлық деңгейлі сайлауды бақылауға мандаты бар.  Алайда ДИАҚБ  жалпы халықтық деңгейдегі сайлауға көп көңіл бөледі.  Осылайша, 2007 мен 2012 жылдар аралығында өткізілген парламенттік сайлаулардың ДИАҚБ/ЕҚЫҰ қорытынды есебі бойынша, «ДИАҚБ/ЕҚЫҰ жергілікті кеңестерде сайлауға бақылауды Мәжіліске тигізген әсеріне қарай жасады» деп айтылды.

ТМД мен ШЫҰ бақылаушылар миссиясы президенттік, парламенттік және референдумдық сайлауда бақылаушы болуға құқығы бар. Халықаралық миссияның сайлауға беген бақылаулары өз кезегінде үкімет аралық ұйымдастырушылық қызметті, халықаралық үкіметаралық емес ұйым мен ассоциацияларды ұсынады.

Демократиялық институттар мен адам құқықтары жөніндегі Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйым бюросының миссиясы өдерінің интернет-желілерінде бастапқы топқа сарапшыларды алатындары жөнінде ақпаратты жариялады. Ол жерде мемлкеттерге- ЕҚЫҰ қатысушыларына 36 ұзақ мерзімді және 400 қысқа мерзімді бақылаушыларды жіберу ұсынылған

- Сұхбатынызға рахмет

Ботагөз Айтжанова

Жеке мұрахаттан алынған сурет

 





Яндекс.Метрика