Энергетика саласын дамыту

Қазақстанда жаңартылған энергия көздерін дамыту тиімді және пайдалы

Қазақстанда жаңартылған энергия көздерін мемлекет пен ел игілігіне жаратуға ғана емес, мұны тиімді және пайдалы түрде қолданып, өнеркәсіпке кеткен шығынды республикада сақтап қалуға да мүмкіндік бар, дейді Аssociation of Chartered Certified Accountants кандидаты Саян Қомбаров.
Казахстан26 Қыркүйек , 16:42

Тұрақты даму ұстанымы

Қоғамның тұрақты дамуы кеңінен қолданылатын тауарларды өндіруге байланысты. Мұндай тауарларды өндіру халықтың материалдық және әлеуметтік сұраныстарын қамтамасыз етуге жағдай жасайды.

Жаңартылған энергия көздері негізінде тұрақты даму

Осындай тұрақты дамуға қол  жеткізудің бірден бір жолы жел, күн немесе су энергиялары секілді баламалы немесе жаңартылған энергия көздерін пайдалану.

Жаңартылған энергияның шексіз қорын пайдалана отырып Қазақстан тек қана тұрақты дамып қоймай, қымбат тұтыну тауары болып табылатын бағалы электроэнерния өндірісімен шектелмей, құрылыс, электротехника, машина өнеркәсібі мен энергетика саласында тұрақты және жоғары білікті жұмыс орындарын аша алады.

Қазақстанның энергия қоры көздері мол болуымен қатар, жаңартылған және баламалы энергия көздерін өндіруге мол әлеуеті бар. 

Жаңартылған энергияны қолжетімді бағамен жаппай өндіру кезінде энергияның бұл түрін тұрақты түрде арзан бағаға сату, елдің экономикалық-әлеуметтік дамуына оң пайдасын көру, өндірісте жаңа жұмыс орындарын ашу, қоршаған ортаны таза сақтау мен жаңартылмайтын энергия көздерін келер ұрпаққа қалдыру секілді пайдалары болмақ.

Сонымен қатар, Қазақстан бәсекеге қабілетті салаларында мамандануы маңызды.энергия өндірісі салаларына мамандану халықаралық  және еңбектің салалықтүрлерінде ең көп сұранысқа ие болатын тауарларды өндіруге жол ашады.

Жаңартылған энергия көздеріндегі қазақстанның әлеуеті

Қазақстанның халықаралық бәсекеге қабілеттігін қамтамасыз ететін тек өазба байлықтарғана емес, сонымен қатар сарқылмайтын энергия көздері де. Гарвардуниверситетінің пофессоры Майкл Потердің сараптамасына сүйенсек, әлемдікбәсекеге қабілеттіліктің негізінде мыналар жатыр:

1. Жағдай

2. нарық

3. көмекші салалар байланысы

 4. тұрақты бісекелестікке жету стратегиясы мен құрылымы

ғалымның сараптамасына қарасақ, қазақстанда жасыл экономиканың әлемдік жобасындайындаудың ғылыми жобалау кезеңінен бастап, тәжірбиелік жұмыс пен құрылыс жәнеқолданысқа енгізу кезеңінің барлығына  мүмкіндік бар.

Қазақстанда жаңартылған энергия көздерін дамыту факторларының шарты:

Жел күшінің ондаған мың MВт-тық әлеуеті сағатына 1 трлн кВт, Су электростансалық әлеуеті мыңдаған МВТ,жайлы күн климаты, өзге аймақтарға жеткізе алу мүмкіндігі, Қазақстанның дәстүрлі  ірі энергия көздері орнынан алыстығы мен табиғаттағы жел айналымының бір бағыттан (Ерейментау, Жүзқұмық) және кезеңімен бірнеше бағыттағы жел ауысуы (Жоңғар қақпасы, Шелек, Қордай)

Қазақстанда жаңартылған энергия көздерін дамыту факторларының нарығы:

Көрші елдердегі сыртқы және ішкі нарыққа деген үлкен жоғары сұраныс, Электроэнергия нарығын потенциалы жылына 50 млрд кВт, экспорттық потенциалды әртараптандыру, көміртегі оксидін сатуға квота нарығы мен дәстүрлі энергия көздерінен жаңартылған энергияға ауысу.

Көмекші  салалар байланысы

Жаңартылған энергия көздерінің дамуы ел экономикасының әртараптантырылуына алып келеді,құрылыс нысандарының салынуына материалдардың қолда болуы, арзан және жоғары өнімді технологиялар инновацмясын зерттеуді ынталандыру.

Бәсеке,стратегия және құрылым

Стратегия:жаңартылған энергия көздері технологияларының жаңартылған емес энергиякөздерінің үнемдеу мақстаныда күшті, арзан және өнімді негізінде тұрақты дамуы

Құрылымы: тиімді генерация, электро және жылу энергияларының тасымалдануы мен шоғырландырылуы, жаңартылған энергия түрлерінің өзара толықтырлуы мен маусымдық алмасуы, жоба әлеуетінің жоғарылығы мен мол күш пен инвестиция құю мүмкіндігі.

Бәсекелстік: ядролық және қазба байлықтардың энергия түрлерінің қолдану шығынының көптігі мен ұзақтығы, экологиялық әсері, түрлі технологиялық қиындықтар мен пайдаланушылардың негізгі орталықтарының алыстығы, мысалға, Оңтүстік Қазақстан облысы.

Оңтүстік Қазақстан облысы жаңартылған энергия көздеріне бай. Көмір, мұнай мен газды тасымалдау және қамтамасыз ету үшін бірнеше шақырымдық қашықтыққа байланыс орнатылу керек.

Оның барлығы өте үлкен шығын. Ал жаңартылған энергия көздері аймақта өте тығыз орналасқан. энергияның баламалы көздерін игеру тек осы өңірді ғана энергиямен қамтамасыз етіп қана қоймай, энергияны өте мол тұтынатын Қытай секілді жақын шет елдерге де тасымалдауға мүмкіндік береді.

Сарапшылардың бағалауы бойынша, қытайдың қазіргі және келешектегі сұранысы қазақстанның барлық энергия өндірісің тең жартысын қамтиды. Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының мәліметінше, ҚХР жылына 40 млрд кВт сағат энергияға мұқтаж. болашақта қытайдың Қазақстан энергиясына деген сұранысы арта түспек. Қытайдың көптеген аймақтарында электроэнергия бағасы біздің елден 30-50% қымбат.

Сонымен қатар, республика көлемінде жел энергиясы әлі де иигерілмеген, өте үлкен қоры жинақталған. оның бірден бір себебі елде электротехника мен машина өнеркәсібінің дамымауы.

Осылайша, ҚР да жаңартылған энергия көздерін игеру тек қана өнеркәсіп пен технологияның осы салаға байланысты түрін дамытуға тәуелді.

ЖЭК бәсекелестігіне жетуде тиімді стратегия мен технология таңдау.

Осы ресурстарды игеру отандық технология мен өндіоісті құруда өте үлкен экономикалық әсер береді. жергілікті жерге бейміделген өнеркәсіптер бәсекелестік кезінде барынша сапалы тауарлар өндіре бастайды.

Қазақстанда жаңартылған энергия көздерін, оның ішінде жел энергиясын жаппай өндіруге кірісу үшін бағасы жағынан дәстүрлі қазба энергиямен бәсекелестік қабілетін анықтау керек. Әсіресе жел энергиясы елімізде үлкен өнеркәсіптер мен алыс жердерге тасымалдау үшін қолдануға ең тиімді энергия түрі.

Аумақ

Аумақ, кв.км.

Қуат

 МВт ирасчета 10 МВт/кв.км.*

Құны  $ млрд. из расчета $1 млн./МВт*

Саны  эффективных работы, час/год*

Потенциалдығыия, млрд. кВт-ч/год*

Жоңғар есігі

800

8000

8

5500

44

Шелек

2000

20000

20

2500

50

Ерейментау

62500

625000

625

3300

2062,5

Кордай

200

2000

2

2500

5

Жузымдык

400

4000

4

3000

12

     

         

 

 

 

 

 

 

 




Яндекс.Метрика